“Mày rảnh không, quán anh đang thiếu người chạy bàn ca tối.” Tôi đang ngồi vá lại cái quai balo thì nhận được tin nhắn đó từ thằng bạn cùng xóm trọ. Nghe tới hai chữ “ca tối” là tôi hơi chùn, nhưng nghĩ tới chuyện học phí kỳ sau chưa đóng nên tôi gật đầu cái rụp.
Đêm đầu tiên bưng bê ở quán trên đường Nguyễn Văn Đậu
Quán nằm trong hẻm trên đường Nguyễn Văn Đậu, đoạn gần ngã tư với Phan Văn Trị, thuộc phường 5, quận Bình Thạnh. Khách chủ yếu là dân nhậu lai rai, ngồi từ tám giờ tối tới gần một giờ sáng. Tôi được nhận vào chạy bàn, lương thỏa thuận miệng là 30k một giờ, ca bắt đầu từ bảy giờ tối tới khi nào hết khách. Đêm đầu tiên tôi mặc áo thun đen, quần jean, đứng ngay cửa nhận bàn. Việc đầu tiên là bưng hai thau đá lớn ra sau bếp, rồi đi lau mười mấy cái bàn nhựa đỏ. Chị quản lý dặn: khách vào thì đưa menu, ghi món, bưng bia, thay đá, xin phép dọn khi khách về.
Nghe thì đơn giản. Tới khi bàn số ba gọi thêm thùng bia thứ hai, tôi mới thấy mồ hôi bắt đầu rịn trên lưng áo. Quán không máy lạnh, chỉ có mấy cây quạt treo tường quay phần phật. Từ bảy giờ tới mười giờ, tôi đi bộ ước chừng hơn hai cây số trong cái không gian chưa đầy năm chục mét vuông. Chân mỏi nhừ mà vẫn phải cười, vì khách nhìn mình là biết mình có phục vụ đàng hoàng hay không.
Đêm đầu đó tôi về tới phòng trọ trên đường Bùi Đình Túy lúc gần hai giờ sáng, nằm vật ra giường. Mở điện thoại tính nhẩm: bảy tiếng làm, trừ tiền gửi xe với ly nước mía, còn lại được hơn hai trăm ngàn. Tôi chưa thấy mừng, chỉ thấy nhức hai bàn chân.
Khách say, cái bàn nhậu và những lần tôi muốn bỏ ngang
Cái khó nhất của nghề này không phải bưng mười cái ly một lượt. Cái khó là khách. Quán nhậu nào cũng có ba loại khách: khách vui, khách im lặng, và khách say. Khách vui thì dễ, họ còn bo thêm tiền. Khách im lặng thì cứ để họ ngồi. Khách say mới là cực. Có ông chú ngồi bàn số năm, kêu tôi ba lần trong hai phút để xin thêm đá, tới lần thứ tư thì quay sang nói lớn tiếng vì tôi đưa ly nước chậm. Tôi đứng im, cúi đầu xin lỗi, rồi vào trong thở ra một hơi. Chị quản lý kéo tôi vào bếp nói nhỏ: khách say thì mình nhịn, không đôi co, không tỏ thái độ.
Có lần tôi làm sai thật. Một anh khách ngồi nhóm sáu người gọi thêm hai chai bia, tôi ghi vội vào giấy nhớ rồi chạy ra bàn khác, lát sau bưng ra đúng một chai. Cả nhóm cười ồ, anh kia nói: “Sinh viên làm gì mà lơ đễnh vậy em.” Tôi nghe hơi quê, cười trừ, chạy vào lấy thêm chai nữa. Tiền chai đó quán không trừ vào lương, nhưng tôi vẫn tự thấy hớ vì mình làm việc mà để khách phải nhắc. Tối đó về tôi nằm nghĩ lại câu nói, thấy nó đúng: làm mấy tháng rồi mà vẫn còn ghi sai.
So trước với sau cũng thấy rõ. Ba tuần đầu tôi bưng được tối đa bốn bàn một lượt, mỗi bàn ghi món xong phải chạy ra chạy vô ba lần để nhớ. Sau khoảng hai tháng, tôi giữ được sáu bàn, ghi món xong đi một vòng là bưng đủ, tiết kiệm được chừng hai mươi phút mỗi ca vì không phải chạy đi chạy lại. Số phút đó không đổi thành tiền ngay, nhưng đổi thành sức, để tới mười hai giờ đêm tôi còn đủ tỉnh để dọn bàn cuối cùng.
Tiền lương không đều. Có bữa khách về sớm, tôi chỉ làm bốn tiếng, cầm về đúng một trăm hai mươi ngàn. Có bữa khách ngồi khuya, làm tới gần hai giờ sáng, cộng tiền bo được khoảng ba trăm ngàn. Trừ tiền gửi xe năm ngàn và gói xôi mua dọc đường mười lăm ngàn, tôi để dành được phần còn lại.
Trả tiền phòng, mua cơm và giữ sức cho ca tối hôm sau
Thu nhập từ quán nhậu giúp tôi xoay được mấy khoản cố định. Phòng trọ tôi thuê trong hẻm nhỏ gần đường Bùi Đình Túy, quận Bình Thạnh, giá hai triệu tám một tháng, chưa tính điện nước. Tiền ăn trưa và tối quanh khu này dao động ba mươi tới bốn mươi ngàn một phần cơm. Trước kia tôi ăn ngoài gần như cả tuần. Khi đi làm ca đêm, tôi bắt đầu tự nấu. Rau, trứng, cá hộp mua ở chợ gần trường Đại học Văn Lang, một tuần hết khoảng bốn trăm ngàn. So với hồi chỉ ăn cơm tiệm, tôi tiết kiệm được gần một triệu mỗi tháng. Số đó đủ trả gần nửa tiền phòng.
Chuyện tiền cọc tôi có bài học riêng. Hồi mới chuyển tới Sài Gòn, tôi thuê chỗ khác, đặt cọc một tháng tiền phòng. Tới lúc trả phòng, chủ trọ nói tôi làm hỏng cái vòi nước nên trừ hết cọc. Tôi đứng cãi một hồi rồi đành chịu, vì trong hợp đồng miệng không ghi gì. Từ đó tôi giữ thói quen chụp lại toàn bộ phòng lúc nhận bàn giao, đọc kỹ giấy thuê, hỏi rõ khoản nào trừ khoản nào không, và lưu lại biên nhận đóng tiền. Không phải để kiện cáo ai, chỉ để mình biết mình đã ký cái gì.
Đi lại cũng là khoản phải tính. Quán cách trường khoảng bốn cây số. Tôi đi xe máy thì mất chừng mười lăm phút, tốn khoảng hai mươi ngàn tiền xăng một ngày. Hôm nào mưa lớn, tôi gửi xe lại quán, đi xe ôm về, hôm sau quay lại lấy. Buổi tối sau ca làm, tôi thường ngủ bù tới trưa, ăn cơm rồi đi học ca chiều. Mấy môn học sáng phải thức dậy sớm thì tôi cắt ca tối hôm trước, chấp nhận mất một buổi lương để giữ điểm.
Làm ca đêm ở quán nhậu không phải việc ai cũng trụ được. Nó đòi sức khỏe, sự nhẫn nhịn, và một chút khéo để không va chạm với khách say. Đổi lại, tôi có đồng ra đồng vào, biết quý tiền hơn, và biết mình chịu được tới đâu. Nếu bạn định thử, cứ đi coi một buổi trước, xem mình có chịu nổi tiếng ồn, mùi bia và mấy lời nói lúc khách ngà ngà hay không. Tôi thì sau vài tháng vẫn còn đứng đây, vẫn còn đủ kiên nhẫn để cúi đầu xin lỗi rồi bưng thêm chai bia.
Đọc thêm: Trực quầy tiện lợi ca sáng ở Sài Gòn: 25k/giờ và cú lừa môi giới 300k
