Ngày 22 tháng 10 năm ngoái, tôi mở app ngân hàng xem số dư còn đúng 83.000 đồng. Còn 9 ngày nữa mới có trợ cấp từ ba mẹ gửi vào đầu tháng sau. Lúc đó tôi học năm hai ở một trường đại học trên đường D3, phường 25, quận Bình Thạnh.
Nguyên nhân rất đời: giữa tháng tôi đóng tiền học kỳ, rồi đám cưới của một người chị họ ở tận Hóc Môn, tiền đi lại về quê một chuyến. Cộng thêm một trận ốm phải mua thuốc ở nhà thuốc trên đường Nguyễn Hữu Cảnh hết 350.000 đồng. Tới lúc nhận ra thì ví đã cạn. Tôi không muốn gọi về nhà xin thêm, càng không dám nghĩ tới mấy chỗ cho vay nóng kiểu cầm giấy tờ xe hay bốc họ theo tuần. Nghe mấy anh khóa trên kể lại là dính vào rất mệt, nên tôi tự xử lý.
Kiểm kê lại mọi khoản trước khi làm gì tiếp
Tối hôm đó tôi ngồi liệt kê ra giấy hết giấy nợ. Phòng trọ tôi đang ở là 3.200.000 đồng một tháng, đã đóng từ đầu tháng nên không lo. Tiền điện nước tháng 10 hết 280.000 đồng, chủ trọ cho đóng cùng lúc với tiền phòng nên khoản này cũng xong. Thứ còn treo lơ lửng là tiền gửi xe máy ở bãi gần trường: 120.000 đồng một tháng, đóng theo tháng. Tôi còn nợ bãi xe 60.000 đồng của nửa tháng cuối. Quán cơm gần trường tôi ăn quen cũng ghi sổ cho tôi 200.000 đồng tiền cơm. Cộng lại, tôi âm khoảng 260.000 đồng và cần sống trong 9 ngày với 83.000 đồng.
Nghĩ lại, chỗ tôi tự ý đi cầm cái điện thoại cũ lấy 500.000 đồng hôm 24 tháng 10 là nước đi tôi thấy hớ nhất. Lãi cắt cổ mà đến lúc chuộc lại còn tốn thêm, suýt mất luôn máy. Tôi rút ra là nhiều khi mình hoảng quá nên chọn giải pháp ngay trước mắt, chứ tính lại thì không đáng.
Săn việc làm thêm trả tiền liền trong ngày
Việc đầu tiên là lên nhóm sinh viên của trường trên Facebook, tìm mấy chỗ tuyển bưng bê hoặc phục vụ tiệc cưới trả theo buổi. Cuối tuần ở khu vực Phú Nhuận, Tân Bình hay có tiệc cưới cần người. Tôi nhận hai ca liên tiếp: một buổi chiều tối thứ bảy ở nhà hàng tiệc cưới trên đường Hoàng Văn Thụ, một sáng chủ nhật ở khu Trường Sơn gần sân bay. Một ca khoảng 5 tiếng, trả 180.000 đồng, bao ăn một bữa. Hai ca hết 360.000 đồng, đủ trả nợ quán cơm và bãi xe. Đây là tiền mặt trả ngay cuối buổi, nên giải quyết được đúng lúc.
Trong tuần, tôi xin thêm ca dạy kèm cho một em lớp 9 ở chung cư trên đường Nguyễn Gia Trí, quận Bình Thạnh. Mỗi buổi 90 phút, giá 150.000 đồng, tuần ba buổi. Gia đình trả theo tuần, nên thứ tư tôi đã có 450.000 đồng trong túi. Cộng với tiền bưng bê, tôi xoay kịp khoản nợ và còn dư một ít.
Cắt mọi chi tiêu xuống mức tối thiểu
9 ngày còn lại, tôi đặt ra một mức trần chi tiêu: 40.000 đồng mỗi ngày cho ăn uống. Nghĩa là sáng ăn bánh mì không 7.000 đồng, trưa ăn cơm bình dân ở quán trong hẻm đường D2 giá 25.000 đồng, tối nấu mì gói với trứng và rau mua ở chợ gần nhà. Một vỉ trứng 10 quả giá 32.000 đồng, một bó rau muống 5.000 đồng, một gói mì 5.000 đồng, đủ cho mấy bữa tối. Tôi bỏ hẳn trà sữa và cà phê ngoài tiệm, mỗi ly tiết kiệm được 25.000 đến 35.000 đồng.
Đi lại thì chuyển hẳn sang xe buýt. Vé lượt tuyến 30 ở khu vực tôi đi là 6.000 đồng với sinh viên có thẻ, vé tập 30 lượt tầm 100.000 đồng nhưng tôi chưa đủ tiền mua, nên đi lẻ từng chuyến. Từ Bình Thạnh qua trường chỉ đi một tuyến, khá tiện, lại không tốn xăng. Chiếc xe máy để ở nhà gần như cả tuần đó, chỉ dắt ra đổ 30.000 đồng xăng khi thật cần.
Bán và dọn lại đồ đạc quanh phòng trọ
Tôi mở tủ lục lại sách cũ. Mấy bộ sách giáo trình năm nhất, giá bìa cộng lại gần 900.000 đồng, tôi bán cho một hiệu sách cũ trên đường Nguyễn Văn Đậu được 220.000 đồng. Cái quạt mini, một chiếc nồi chiên không dầu ít dùng, tủ lạnh mini cũ, đăng bán trên nhóm sinh viên quanh khu vực, tổng thu về thêm 550.000 đồng. Tôi cũng gom chai nhựa, giấy vụn bán ve chai được 35.000 đồng, nghe nhỏ nhưng cũng là bữa ăn.
Cái dở ở đây là tôi bán hơi vội, có món định giá không sát, như chiếc nồi chiên chỉ bán 150.000 đồng trong khi nếu chờ vài ngày có người mua đúng giá thì được cao hơn. Nhưng lúc đó cần tiền mặt nên đành.
Sau cú đó tôi thay đổi cách giữ tiền
Hết tháng 10, tôi tổng kết lại. Tôi sống qua 9 ngày đó mà không vay nóng, trả hết nợ quán cơm và bãi xe, còn dư khoảng 120.000 đồng. Từ chuyện này, tôi chia tiền hàng tháng thành mấy khoản riêng: một khoản cố định cho phòng, một khoản cho ăn uống, một khoản gọi là tiền dự phòng khoảng 500.000 đồng để trong ví, tuyệt đối không đụng tới trừ lúc ốm đau. Tôi cũng không đi cầm đồ nữa.
Một điều nữa tôi rút ra khi tìm phòng mới cho năm nay: đọc kỹ giấy tờ thuê trọ. Hồi đầu năm, tôi suýt mất tiền cọc vì hợp đồng ghi không rõ ngày trả cọc khi dọn đi, lại ghi chung chung về việc giữ tiền vì lý do gì. Tôi phải hỏi lại mấy lần mới rõ. Kinh nghiệm là cứ đọc từng mục, chỗ nào không hiểu thì hỏi tại lúc đặt bút, xin giữ một bản, và chụp lại ảnh hợp đồng cất trong máy. Tôi không rành luật nên chỉ dám nói theo trải nghiệm của mình vậy.
Nếu bạn cũng đang kẹt tiền trước cuối tháng, việc đầu tiên là đừng hoảng mà tìm cách vay nóng. Ngồi lại đếm đúng số tiền còn, gạt hết những khoản không bắt buộc, xin vài ca làm thêm trả ngay, và chấp nhận ăn uống đơn giản vài ngày. Cứ thử đi, rồi bạn sẽ thấy mọi chuyện xoay được.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên Bách Khoa ở Bình Thạnh hết tiền trước cuối tháng thì làm gì đầu tiên?
Việc đầu tiên là liệt kê hết các khoản nợ và số tiền còn lại. Tôi từng làm vậy và thấy rõ mình âm 260.000 đồng. Sau đó cắt ngay những khoản không bắt buộc như trà sữa, cà phê.
Có chỗ nào cho sinh viên vay nóng không cần giấy tờ ở Bình Thạnh không?
Mấy chỗ cho vay nóng kiểu cầm giấy tờ xe hoặc bốc họ theo tuần thường lãi rất cao. Tôi từng cầm điện thoại lấy 500.000 đồng và suýt mất máy. Tốt nhất là tránh xa, thay vào đó tìm việc làm thêm trả ngay trong ngày.
Làm sao để kiếm 200.000 đồng trong một ngày ở khu vực Bình Thạnh?
Bạn có thể nhận ca bưng bê tiệc cưới ở Phú Nhuận hoặc Tân Bình, mỗi ca 5 tiếng trả 180.000 đồng, bao ăn. Hoặc dạy kèm 90 phút được 150.000 đồng, tuần ba buổi. Tôi đã làm cả hai và xoay kịp trong tuần.
