“Mày chụp giúp tao cái đồng hồ nước, tháng này chắc lại lên vài chục khối.” Đứa bạn cùng phòng vừa dứt lời thì tôi đã ngồi bệt trước cửa, chĩa điện thoại vào mặt đồng hồ, chờ kim đứng yên. Chuyện tưởng nhỏ mà mất cả buổi tối. Bởi tôi từng trả tiền nước mà không biết mình xài bao nhiêu.
Lần đầu nhìn hóa đơn nước, tôi mới thấy mình tính sai
Hồi mới dọn vào khu trọ ở đường Nguyễn Xí, phường 26, quận Bình Thạnh, tôi chỉ lo giá phòng, tiền điện, tiền rác. Nước thì chủ trọ bảo “tính theo người, mỗi tháng 100 nghìn một đứa”. Tôi gật đầu cái rụp vì thấy rẻ hơn ly cà phê. Ba tháng sau, phòng tôi có thêm một bạn nữa ở ghép, chủ trọ vẫn thu 100 nghìn mỗi người. Bốn người là 400 nghìn. Tôi không thắc mắc cho đến khi đứa em họ ở trọ bên quận 7 khoe tháng đó nhà nó xài hết 18 khối, tính ra mỗi người chưa tới 60 nghìn. Lúc đó tôi mới ngồi nhẩm lại.
Tôi bắt đầu tự ghi chỉ số vào một tờ giấy dán sau cửa
Tôi mua cuốn sổ nhỏ 12 nghìn ở nhà sách gần trường Đại học Hutech, kẻ bảng ba cột: ngày, chỉ số, người ghi. Đầu tháng chụp đồng hồ, ghi con số. Cuối tháng chụp lại, trừ đi. Đơn giản đến mức tôi tự hỏi sao trước giờ không làm. Rồi tôi phát hiện một chuyện: đồng hồ nước ở dãy trọ tôi nằm ngay cạnh ống xả của máy giặt chung. Tháng nào giặt nhiều, chỉ số nhảy vọt. Tôi ghi lại và thấy tháng Tư cả dãy xài tổng cộng 34 khối, chia cho 12 người. Vậy mà chủ trọ vẫn thu 100 nghìn một người, tức 1,2 triệu. Tôi không dám nói to. Chỉ lẳng lặng ghi tiếp.
Con số trước và sau khi tôi tự ghi chỉ số
Trước khi ghi, tôi đóng 100 nghìn một tháng, không biết mình xài bao nhiêu. Sau khi ghi, tôi tính được trung bình mỗi người trong phòng xài 3,5 khối một tháng. Với giá nước máy khu vực này, chủ trọ mua vào khoảng 12 nghìn một khối, cộng hao hụt, bơm, thì 100 nghìn là cao hơn mặt bằng một chút. Điều tôi thấy rõ nhất: tháng nào tôi cũng dư ra 20 đến 30 nghìn so với cách đóng khoán, nhờ chia lại theo chỉ số thật. Số tiền không lớn. Nhưng nó dạy tôi rằng tiền nước cũng là tiền, không phải cái gì mơ hồ.
Bạn cùng phòng phản đối vì tôi tính chi li quá
Có lần tôi đưa bảng chỉ số ra, một bạn nói thẳng: “Tao thấy mày làm quá, ở trọ ai chẳng đóng khoán.” Tôi hiểu ý bạn. Nhưng tôi giải thích: tháng nào cả phòng về quê, xài ít, đóng khoán là lỗ. Tháng nào có người ở lại giặt đồ liên tục, đóng khoán cũng không công bằng. Chúng tôi thống nhất ghi chỉ số chung, cuối tháng chia theo đầu người. Tôi sai một lần: quên ghi chỉ số tháng đầu, phải lấy hóa đơn cũ của chủ trọ đối chiếu, lệch mất 2 khối, coi như mất 24 nghìn. Từ đó tôi đặt nhắc nhở trên điện thoại ngày mùng 1 và ngày 28.
Đọc hợp đồng thuê trọ để biết nước tính theo cách nào
Khi chuyển sang phòng mới ở đường D2, phường 25, quận Bình Thạnh, tôi đòi xem hợp đồng trước khi đặt cọc. Trong hợp đồng ghi rõ “tiền nước tính theo chỉ số đồng hồ riêng của phòng, đơn giá theo hóa đơn của công ty cấp nước”. Tôi chụp lại trang đó. Kinh nghiệm của tôi là đừng nghe lời miệng. Cứ hỏi đồng hồ nước nằm ở đâu, ai ghi, ghi vào ngày nào. Nếu chủ trọ nói “tính khoán cho nhanh” thì hỏi luôn khoán bao nhiêu một người, có thay đổi khi thêm người không. Tôi không rành luật. Chỉ biết giấy trắng mực đen giúp mình nói chuyện dễ hơn. Có lần tôi suýt ký hợp đồng mà không để ý dòng “phí nước bao gồm phí vệ sinh”, may mà đọc lại.
Tôi học được cách ghi chỉ số mà không cần nhớ nhiều
Bây giờ, mỗi sáng chủ nhật, tôi lấy điện thoại chụp đồng hồ nước của phòng. Ảnh lưu trong album riêng, đặt tên theo tháng. Cuối tháng, tôi mở ảnh, chép số vào sổ. Tôi không cần nhớ gì cả. Cái tôi cần nhớ là đừng tin vào trí nhớ của mình. Một lần tôi đi làm thêm ở quán cà phê gần trường Đại học Văn Lang đến 11 giờ đêm, về mệt quá, quên chụp. Hôm sau chụp thì đồng hồ đã nhảy thêm 1 khối do máy giặt chung. Tôi ghi chú “có giặt chung” vào sổ. Nhờ vậy mà tháng đó không ai thắc mắc tại sao tiền nước cao hơn.
Chuyện tiền nước nhỏ thôi nhưng dạy tôi cách sống với người khác
Tôi không nghĩ mình sẽ ghi chỉ số nước cả đời. Nhưng trong lúc còn ở trọ, tôi thấy việc này giống như tập thói quen nhìn vào con số thật. Bạn cùng phòng giờ cũng chụp đồng hồ, đứa nào quên thì đứa khác nhắc. Có tháng cả phòng xài ít, tiền nước chưa tới 50 nghìn một người. Có tháng nóng, tắm nhiều, lên 80 nghìn. Tôi vẫn giữ cuốn sổ, không phải để soi ai, mà để mình biết mình đang trả tiền cho cái gì. Ở trọ Sài Gòn, chuyện nhỏ như đồng hồ nước mà không để ý thì dễ đóng tiền oan lắm. Tuần này, thử chụp cái đồng hồ nước nhà bạn xem.
Đọc thêm: Đọc kỹ số điện trước khi đặt cọc phòng trọ
