Tôi đang loay hoay với tờ hợp đồng thuê trọ thì điện thoại rung, chị phụ huynh nhắn một câu khiến tôi đọc lại hai lần: “Em qua nhà chị ký hợp đồng dạy kèm cho bé nha, chị soạn sẵn rồi”. Dạy thêm cho một đứa nhỏ lớp ba mà cũng có hợp đồng, chuyện này tôi chưa gặp bao giờ.
Tôi nhận lớp này qua một bạn cùng khoa, bạn ấy dạy bé gái lớp năm ở khu Bình Thạnh được mấy tháng thì bận lịch thực tập nên đẩy lại. Nhà bé nằm trong hẻm trên đường Phan Văn Hân, cách trường tôi học không xa lắm. Tan học buổi chiều, tôi chạy xe qua dạy hai tiếng rồi về, đỡ phải chen lấn giờ cao điểm.
Buổi đầu tôi dạy như trả bài cho cô giáo
Ngày đầu tôi đến sớm, đứng trước cổng chờ chị mở cửa mà tay run. Bé ngồi vào bàn, chị rót cho tôi ly nước rồi đặt một tập giấy xuống bàn, nói chị ghi rõ thời gian dạy, số buổi một tuần, tiền công và cách trả. Tôi cầm đọc, mắt dừng ở dòng “nếu nghỉ không báo trước sẽ bị trừ buổi sau”, thấy cũng hợp lý nên gật đầu ký luôn.
Vào bài thì mọi chuyện khác hẳn. Tôi say sưa giảng về câu ghép, bé nhìn tôi rồi hỏi lại một câu không liên quan gì, tôi mới nhận ra bé không nghe gì suốt mười lăm phút. Tôi hớ nặng vì chuẩn bị bài cho học sinh cấp hai, quên mất lớp ba thì phải vừa học vừa chơi. Buổi đó kết thúc muộn hơn dự kiến gần nửa tiếng, chị không nói gì nhưng tôi ngượng đỏ cả mặt.
Một buổi học đúng nghĩa coi như thất bại
Về tới phòng trọ ở quận 10, tôi ngồi nhìn lại vở ghi chép và tự nhận mình dạy sai cách. Học sinh tiểu học không thể ngồi yên với một bài giảng dài, tôi bắt đầu chia tiết thành các đoạn ngắn, chèn trò chơi, cho bé tự đặt câu hỏi rồi tôi đóng vai người trả lời.
Buổi thứ ba, bé viết được một đoạn văn và khoe với mẹ. Tôi không dám nhận công về mình, nhưng thấy bé cười là biết mình đi đúng hướng. Từ đó tôi để dành mười phút cuối giờ ôn lại bài cũ, phần này giúp bé nhớ nhanh hơn hẳn so với việc nhồi bài mới mỗi buổi.
Tiền công 100k/buổi và những khoản tôi chưa từng tính
Thỏa thuận là một trăm nghìn một buổi, mỗi tuần ba buổi, cuối tháng chị trả một lần. Nghe con số này trong đầu tôi quy ra ngay thành tiền ăn, tiền xăng, tiền nhà. Tính nhẩm một tháng mười hai buổi, tôi được một triệu hai, mà tiền ăn mỗi ngày của tôi ở khu Hòa Hảo tầm bốn mươi nghìn, vậy là cũng trả được cho khoảng một tháng tiền cơm.
Nhưng tôi phải trừ nhiều thứ khác. Xăng xe đi về mỗi buổi mất hơn mười lăm nghìn, cộng thêm bữa tối ăn ngoài vì về trễ, thành ra mỗi buổi thực nhận không còn nguyên một trăm. So lúc đầu tôi tưởng tháng kiếm được một triệu hai ròng, sau khi trừ hết chi phí đi lại và ăn uống thì chỉ còn khoảng bảy trăm nghìn bỏ túi, nói cách khác tôi đã hớ khi tính tiền mà quên đếm số phút kẹt xe trên đường Cách Mạng Tháng Tám giờ tan tầm.
Chị phụ huynh dạy tôi cách ghi chép sổ sách
Được vài tuần, chị đưa tôi một quyển sổ nhỏ, nói em ghi lại ngày dạy và nội dung từng buổi để hai bên đối chiếu cuối tháng. Ban đầu tôi thấy phiền, ghi được hai buổi rồi quên luôn. Đến lúc gần cuối tháng, hai bên lệch nhau một buổi, tôi khẳng định có dạy, chị nói chị nhớ khác. Không có giấy tờ nên tôi đành im, coi như cho không buổi đó một trăm nghìn.
Lần sau tôi ghi đều tay, gửi ảnh sổ qua tin nhắn sau mỗi buổi. Chuyện lệch sổ không lặp lại nữa, và tôi cũng học được cách nói rõ với phụ huynh ngay từ đầu, thay vì ngại rồi tự chịu thiệt.
Chuyện cọc nhà trọ vẫn ám ảnh tôi
Đợt đó tôi cũng đang tìm chỗ trọ mới gần trường để đỡ đi lại. Tìm được một phòng trên đường Nguyễn Tri Phương, quận 5, giá sáu triệu một tháng, cọc hai tháng. Tôi ham vì gần trường, đọc hợp đồng qua loa rồi ký. Về sau tôi mới ngộ ra mình không để ý mấy dòng ghi về việc báo trước khi chuyển đi, cũng không có biên nhận riêng cho khoản cọc.
Tôi chưa từng đòi cọc lại nên không dám nói chuyện này dễ hay khó. Kinh nghiệm của tôi chỉ là đọc kỹ giấy tờ, hỏi rõ những điều khoản mình chưa hiểu và giữ lại bản hợp đồng hai bên cùng ký, chụp một bản lưu trong máy. Có gì còn biết mình đã thỏa thuận gì với nhau.
Cân lại lịch học và lịch dạy trong một tuần
Việc làm thêm này cho tôi tiền mặt nhưng lấy đi buổi chiều. Trước đây tôi học nhóm với bạn ở trường Đại học Sư phạm vào chiều thứ ba và chiều thứ năm, giờ phải dời sang tối. Đổi lại, tôi có tiền đóng tiền nhà đúng hạn và bớt phụ thuộc vào tiền mẹ gửi.
Bài học lớn nhất là không nhận thêm lớp khi lịch học trên trường đã kín. Tôi từng nhận dạy cả bốn buổi một tuần cho một bé khác, tuần đó tôi ngủ ba tiếng mỗi đêm, lên lớp ngồi gật gù. Tôi xin nghỉ lớp đó sau nửa tháng và nghĩ lại mới thấy mình tham công quá sớm.
Tôi đã từng ngần ngại khi cầm tờ hợp đồng dạy kèm, cứ nghĩ mình là sinh viên thì làm gì cần giấy tờ. Nhưng thực tế, chính những dòng ghi rõ ràng lại giúp tôi nhớ mình đang làm gì và có trách nhiệm đến đâu.
Đọc thêm: Trực shop quần áo ở trung tâm thương mại: 22k/giờ và chuyện đặt cọc đồng phục
