Tháng 3 năm ngoái, mình là sinh viên năm hai ở một trường đại học trên đường Võ Văn Ngân, phường Bình Thọ, quận Thủ Đức (giờ gọi là TP Thủ Đức). Học phí kỳ đó 14 triệu 500 nghìn, ví còn đúng 700 nghìn. Mình nằm trên nệm trọ ở hẻm 78, tiền phòng 2 triệu 8 một tháng, chưa tính điện 3k5 một kWh và nước 25k một khối. Cơm gà trước cổng trường 25k một suất, vé xe buýt tuyến 08 từ Thủ Đức xuống Bến Thành đã 6k một lượt. Cộng sơ sơ mỗi ngày đi học đã 50k. Lương nhập liệu 30k một giờ nghe như cái phao.
Tin nhập liệu tràn lan, chỗ thật chỗ lừa
Mình bắt đầu bằng cách lên các nhóm Facebook sinh viên. Đầy bài đăng kiểu “cần người nhập liệu tại nhà, 40k một giờ, đặt cọc 200k lấy tài khoản”. Mình suýt chuyển khoản thật. May hôm đó nhỏ bạn cùng phòng nói một câu: đứa nào đòi tiền trước thì thường là bịp. Mình bỏ luôn ý định đó.
Cách mình làm là đi tìm mấy văn phòng nhỏ thật. Mình lọc những tin có địa chỉ cụ thể, có số điện thoại cố định, có tên công ty ghi trên biển. Mình đến tận nơi buổi sáng cho đỡ lo. Qua một người anh làm bên văn phòng phẩm ở quận 3, mình được chỉ cho một công ty nhỏ chuyên làm quà tặng doanh nghiệp, nằm trong hẻm đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Đa Kao, quận 1. Người ta cần người bóc dữ liệu từ hóa đơn giấy vào Excel, trả 30k một giờ, mỗi tuần khoảng 12 đến 15 tiếng. Mình nhận.
Buổi đầu tiên và một sai lầm nhớ đời
Văn phòng rộng chừng 20 mét vuông, có ba người, hai cái quạt cây quay kêu ro ro. Mình được giao nhập khoảng 600 hóa đơn. Người ta đưa file mẫu với các cột mã hàng, ngày, số lượng, đơn giá, thành tiền. Mình tự tin vì nghĩ mình rành Excel.
Thực tế thì mình sai ngay cái cơ bản. Mình gõ ngày theo kiểu 05/04/2025, trong khi chị phụ trách yêu cầu gõ theo dạng ngày, tháng, năm đúng chuẩn của file. Kết quả là máy hiểu thành tháng 5, ngày 4. Chị phải ngồi kiểm lại gần 80 dòng mình đã nhập. Mình bị nói một trận, và buổi đó mình phải nhập lại gần một tiếng mà không được tính thêm giờ. Mình nhớ mãi bài học: trước khi gõ dòng đầu tiên, phải xem file mẫu có định dạng ngày và số thế nào, rồi copy công thức tính thành tiền bằng đơn giá nhân số lượng để đỡ sai.
Một chỗ nữa mình thấy hớ. Hôm đầu mình mặc quần đùi với áo thun, đến nơi mới thấy người ta mặc áo sơ mi. Mình không bị đuổi, nhưng hơi ngại. Từ đó mình mặc áo có cổ đi làm, dù chỉ là nhập liệu.
Một tháng làm thật, tiền thật, và cái bẫy copy paste
Tuần đầu mình nhập 13 tiếng, được 390k. Cộng thêm tiền ăn 40k một buổi, vé xe buýt hai lượt 12k, còn lại 338k. Không nhiều, nhưng đủ trả tiền điện tháng đó. Sang tuần thứ hai mình đã quen tốc độ, nhập được 150 hóa đơn một giờ nếu dữ liệu gọn. Có hôm mình nhập 4 tiếng, được 120k, ăn một tô phở 45k ở hẻm đối diện.
Đến tuần thứ ba thì mình mắc lỗi thứ hai. Mình dùng chức năng copy dòng trên xuống để đỡ gõ mã hàng. Nhưng có mấy dòng mã hàng giống nhau mà đơn giá khác. Mình dán một loạt, thế là 22 dòng sai đơn giá. Chị kế toán phát hiện khi cộng tổng. Lần này chị không mắng, chỉ nói: thà nhập chậm mà đúng. Mình ngồi sửa lại, tự thấy xấu hổ hơn cả bị mắng. Sau vụ đó mình đặt một quy tắc cho mình: với cột số tiền thì không bao giờ copy dòng, gõ tay hết.
Tính đến hết tháng đầu, mình làm 52 giờ, nhận 1 triệu 560 nghìn. Tiền phòng 2 triệu 8 mình vẫn phải xin bố mẹ thêm, nhưng tiền ăn và tiền xe thì mình tự lo được. Cảm giác đó đáng hơn số tiền.
Tự tìm việc không qua trung gian, điều mình rút ra
Điều mình muốn nói với đứa bạn nào đang đọc bài này: đừng trả tiền cho ai để được nhận việc nhập liệu. Mình đi từ nhà trọ ở Thủ Đức đến quận 1 bằng xe buýt tuyến 06 rồi 150, mất 45 phút, tốn 12k. Cái đó rẻ hơn nhiều so với 200k tiền cọc mà có khi mất luôn.
Khi đi xin, mình mang theo điện thoại chụp lại biển hiệu văn phòng và tờ giấy ghi giờ làm, mức lương, ngày trả. Mình không đọc hết các điều khoản luật lao động, nhưng mình hỏi thẳng ba câu: lương bao nhiêu một giờ, trả vào ngày nào, nếu sai thì có bị trừ không. Người ta trả lời rõ thì mình làm. Không rõ thì mình đi về.
Chuyện này cũng nhắc mình nhớ chuyện hợp đồng thuê trọ trước đây. Hồi đầu năm hai, mình và nhỏ bạn chuyển vào một phòng ở đường Số 8, phường Linh Trung, Thủ Đức, giá 2 triệu 6. Chủ trọ nói miệng là ở được 3 tháng thì trả cọc, nhưng trong giấy ghi 6 tháng. Lúc mình xin chuyển, người ta chỉ trả cọc một nửa. Mình đọc lại giấy thì thấy đúng là có dòng đó, mình đã không đọc kỹ. Lần sau mình chụp hình tờ hợp đồng, đọc từng dòng, hỏi lại chỗ nào không hiểu, và giữ một bản cho mình. Mình không dám nói điều khoản nào đúng hay sai về luật, chỉ khuyên các bạn đọc kỹ trước khi ký, vì tiền cọc thường bằng cả tháng tiền phòng, mất là mất thật.
Một tháng nhìn lại
Nhập liệu Excel không giàu được, nhưng với một đứa sinh viên ở Sài Gòn thì nó là mức thu nhập vừa sức. Mình làm được buổi tối sau giờ học, không ảnh hưởng lịch thi. Mình vẫn đi ăn cơm 25k, vẫn đi xe buýt, vẫn ở trọ 2 triệu 8. Nhưng mình bớt phải xin tiền nhà, và mình biết cái cảm giác tự kiếm được 30k một giờ nó như thế nào.
Nếu bạn định thử, mình gợi ý thứ tự: tìm văn phòng nhỏ gần trường, đến trực tiếp, hỏi rõ ba câu lương và ngày trả, đọc kỹ file mẫu trước khi gõ, không copy ở cột tiền, mặc gọn gàng. Còn nếu ai đòi tiền cọc, bỏ qua. Cái đó mình đã suýt mất 200k để học.
Câu hỏi thường gặp
Làm nhập liệu Excel 30k/giờ có cần kinh nghiệm không?
Không cần kinh nghiệm, chỉ cần biết gõ và hiểu cơ bản về Excel. Mình lúc đầu cũng chỉ biết copy công thức đơn giản, nhưng sau vài buổi là quen. Quan trọng là cẩn thận với định dạng ngày và số tiền.
Tìm việc nhập liệu không qua trung gian ở đâu?
Bạn thử đến các văn phòng nhỏ gần trường hoặc khu vực trung tâm, hỏi trực tiếp. Mình tìm được việc ở một công ty quà tặng trong hẻm đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, nhờ người quen chỉ. Tránh các nhóm Facebook đòi cọc tiền.
Nhập liệu Excel có bị trừ lương nếu sai không?
Có thể bị trừ nếu sai nhiều, như chỗ mình từng bị nhập lại không tính giờ. Nhưng nếu bạn hỏi rõ từ đầu và làm cẩn thận thì ít khi bị. Mình khuyên nên hỏi thẳng trước khi nhận việc.
