“Mũ đâu em?” – anh CSGT hỏi, đúng lúc tôi đang loay hoay dựng chân chống chiếc xe đạp điện trước cổng trường. Tan học buổi tối, đường vắng, tôi nghĩ chạy vài trăm mét về phòng trọ thì không sao. Nhưng hai anh CSGT đã đứng đó từ lúc nào, đèn pin rọi thẳng vào tay lái. Tôi cười trừ, nói mũ để quên trên lớp. Sự thật là tôi chẳng có cái mũ nào trong cốp.
Xe đạp điện cũng là xe, người lái cũng là người tham gia giao thông
Đêm đó về phòng, tôi ngồi tra lại trên điện thoại đến gần một giờ sáng. Hóa ra từ lâu, xe đạp điện đã được xếp vào nhóm xe thô sơ có động cơ, người điều khiển phải đội mũ bảo hiểm khi ra đường. Không đội thì bị xử phạt như đi xe máy. Mức phạt tôi đọc được trong các văn bản đang áp dụng là từ 400.000 đến 600.000 đồng. Tôi đọc đi đọc lại, vừa tiếc vừa tự trách. Số tiền đó bằng gần nửa tháng tiền ăn của tôi. Cái mũ bảo hiểm giá rẻ ngoài chợ chỉ vài chục nghìn, vậy mà tôi lại chọn cách liều mình để tiết kiệm. Nói thật, đến giờ tôi vẫn không chắc mình có nhớ đúng con số phạt cho từng trường hợp cụ thể hay không, nhưng khoản tiền vài trăm nghìn thì chắc chắn không nhỏ với một đứa sinh viên.
Mua mũ trên đường Sư Vạn Hạnh và suýt mua phải mũ dỏm
Sáng hôm sau, tôi rủ đứa bạn cùng phòng ra tiệm tạp hóa lớn trên đường Sư Vạn Hạnh, quận 10, tìm mũ. Chủ tiệm đưa cho tôi cái mũ màu xám, giá 65.000 đồng, tem hợp quy in mờ tịt, bấm vào lớp xốp bên trong thì mềm oặt. Tôi hỏi có loại tốt hơn không, chị chủ lắc đầu. Đứa bạn kéo tôi sang tiệm bên cạnh, mũ có tem CR rõ ràng hơn, giá 180.000 đồng. Tôi chọn cái 180.000 đồng, dù ví mỏng đi trông thấy. Đau nhất không phải là mất tiền, mà là nhận ra mình đã chạy xe bao nhiêu tháng trời với cái đầu trần giữa dòng xe đông đúc trên đường Cách Mạng Tháng Tám vào giờ cao điểm.
Từ phòng trọ ở Bình Thạnh đến trường mất thêm bốn phút
Trước đây tôi chạy xe đạp điện từ phòng trọ ở hẻm đường Phan Văn Hân, quận Bình Thạnh, sang trường ở quận 1 theo đường Điện Biên Phủ rồi rẽ vào Pasteur. Đoạn đường khoảng bốn cây số, tôi chạy hết mười bảy phút vì cứ phải né xe buýt và đèn đỏ. Sau khi đội mũ, tôi để ý thời gian không khác mấy, chỉ chậm hơn khoảng bốn phút, vì tôi chạy cẩn thận hơn và không còn len lỏi vào làn xe máy để vượt đèn vàng nữa. Bốn phút đổi lấy sự an tâm. Lời chán. Trước kia tôi có thói quen vượt đèn đỏ ở ngã tư Hàng Xanh, giờ thì dừng hẳn. Một đứa bạn cùng lớp bảo tôi “làm quá”, tôi kệ.
Một bạn bị phạt thật, và mức phạt khiến tôi nhớ đời
Giữa học kỳ, trên đường về từ trường ở quận 3, tôi thấy một nhóm sinh viên bị giữ lại ở góc đường Nguyễn Thị Minh Khai. Một bạn nam chạy xe đạp điện, đầu trần, bị lập biên bản. Tôi đứng từ xa nhìn, nghe loáng thoáng con số 500.000 đồng. Bạn ấy cãi rằng không biết luật, rằng xe đạp điện là xe đạp. Anh CSGT kiên nhẫn giải thích, và bạn ấy vẫn phải ký biên bản. Tôi đứng đó, nhớ lại buổi tối mình được nhắc nhở mà không bị lập biên bản, thấy mình may. Nhưng may mắn không phải là thứ nên dựa vào khi ra đường. Tôi về kể cho cả xóm trọ nghe, đứa nào cũng giật mình vì trước giờ chúng nó tưởng xe đạp điện không cần mũ.
Giữ thói quen đội mũ và nhắc mấy đứa em khóa dưới
Từ đó, tôi treo mũ ngay trên ghi đông xe, sờ vào là thấy, không có cớ gì quên. Mỗi lần đi học, đi làm thêm ở quán cà phê trên đường Võ Văn Tần, hay chỉ chạy ra chợ Bà Chiểu mua đồ ăn, tôi đều đội mũ. Thói quen này cũng lan sang chuyện thuê trọ. Khi ký hợp đồng phòng mới ở quận Phú Nhuận, tôi đọc kỹ từng điều khoản, đặc biệt là phần tiền cọc và thời hạn báo trước khi dọn đi. Đứa em khóa dưới từng bị giữ cọc vì không đọc kỹ giấy tờ, tôi nhắc nó lần sau cứ chụp lại hợp đồng, hỏi rõ từng dòng trước khi đặt bút. Chuyện nhỏ thôi, nhưng tránh được cảnh mất tiền oan.
Cái mũ giờ là một phần của việc đi học, không phải thủ tục
Cuối tuần rồi, tôi chở đứa bạn qua quận 5 ăn hủ tiếu. Nó ngồi sau, đầu trần, tôi dừng xe lại, mượn cái mũ của mình đội cho nó rồi mới chạy tiếp. Nó cười, bảo tôi giống bà cụ non. Tôi không giận. Tôi chỉ nghĩ đến số tiền 500.000 đồng mà bạn sinh viên kia phải nộp, đến cái đầu trần của mình trên đường Cách Mạng Tháng Tám mấy tháng trước. Sài Gòn đông xe, đường nào cũng có ổ gà và xe tải lớn. Một cái mũ 180.000 đồng, dùng được cả năm, rẻ hơn nhiều so với một lần bị phạt và rẻ hơn rất nhiều so với một lần va chạm. Tôi vẫn chưa giàu, vẫn phải tính từng đồng tiền ăn, nhưng tôi đã học được một điều đơn giản: đội mũ trước khi nổ máy, không cần suy nghĩ thêm.
Đọc thêm: Đi metro số 1 rồi bắt xe buýt: tôi tính lại tiền đi học
