“Để mai gọi lại cho mẹ.” Tôi vừa nói xong câu đó với chính mình thì điện thoại rung, tin nhắn từ thằng bạn cùng phòng hỏi tối nay ai nấu cơm.
Tôi đang ngồi ở quán cà phê sát trường, ly trà đá năm nghìn, mở điện thoại đọc tin một gia đình bên kia biên giới đoàn tụ sau hơn hai mươi năm xa cách. Họ mất một đứa con, mất luôn cả một cuộc hôn nhân, sống bằng một hy vọng mỏng như tờ giấy. Tôi thì sống bằng học bổng, tiền làm thêm và một cuốn sổ ghi chi tiêu. Chẳng liên quan gì. Vậy mà tôi ngồi im cả buổi.
Cuốn sổ ghi được tiền, không ghi được thứ đã mất
Mỗi tối tôi mở cuốn sổ nhỏ ra ghi: tiền trọ, tiền điện, tiền ăn sáng, tiền gửi xe. Nhờ nó tôi biết tháng này mình tiêu hơn tháng trước mấy trăm nghìn. Ổn.
Nhưng sổ không ghi được những thứ tôi đánh đổi để có mấy con số đó. Hôm trước tôi bỏ một buổi học để đi làm thêm, kiếm đủ tiền điện tháng này. Tối về mở sổ, tôi thấy mình khá hơn thật. Rồi ngồi nghĩ lại, cái mất là một buổi giảng không có giáo trình nào bán lại được. Tôi tự hỏi mình có đang lặng lẽ đánh rơi những thứ chưa bao giờ được đặt lên bàn cân, và chính vì thế mà tôi cũng không chắc mình đã mất bao nhiêu.
Tiền trọ tháng này trả được, tháng sau thì chưa biết
Ở trọ Sài Gòn là chuyện muôn thuở. Tôi ở một phòng nhỏ trong hẻm, ba người chia nhau, mỗi tháng mỗi đứa hơn một triệu rưỡi, vừa túi tiền.
Nhưng tôi biết có bạn chuyển nhà ba lần trong một năm: giá lên, chủ đổi ý, hàng xóm ồn không ngủ được. Mỗi lần chuyển là mất tiền cọc, tiền xe, tiền mua đồ lặt vặt, mất luôn mấy ngày học. Tôi bắt đầu hiểu câu an cư mới lạc nghiệp. Với sinh viên, an cư nghĩa là một chỗ ngủ không phải lo giá tăng mỗi tháng. Chuyện đó không phải cứ tiết kiệm vài chục nghìn mỗi bữa ăn là xong.
Bữa cơm hai chục rẻ hơn cuộc gọi về nhà
Tôi hay ăn quán bình dân gần trường, một suất hai chục, no. Rẻ hơn quán máy lạnh vài nghìn. Hôm nọ tôi ngồi ăn một mình, nhìn điện thoại, thấy cuộc gọi nhỡ của mẹ từ sáng mà quên gọi lại. Bữa cơm rẻ bỗng đắt hơn tôi tưởng.
Tôi không nói tiết kiệm là sai. Tôi chỉ thấy có những khoản mình cắt vì nghĩ nó nhỏ, nhưng nó là sợi dây giữ mình với người thân, với bạn bè, với chính mình của vài năm trước. Cắt mãi thì dây mỏng dần. Đến lúc nhận ra thì đã muộn. Ừ, muộn thật.
Đi làm thêm để có tiền, nhưng coi chừng lạc đường về
Tuần trước tôi nhận thêm một ca tối. Học cả ngày, tối chạy xe qua quận khác làm, về tới phòng gần mười một giờ. Sáng hôm sau dậy không nổi, trễ học. Tôi tự hỏi mình đang tiết kiệm hay đang vay: vay thời gian, vay sức khỏe, vay những buổi sáng đáng lẽ phải tỉnh táo.
Có bạn cùng lớp làm hai job, tháng nào cũng dư một ít, nhưng da xanh, mắt thâm, không nhớ nổi lần cuối đi chơi với bạn bè là khi nào. Tôi không dám nói bạn sai. Tôi chỉ thấy nếu tiền kiếm được phải trả bằng thứ không mua lại được, thì mình đang tính sai ở đâu đó.
Đoàn tụ đôi khi chỉ là ở lại một ngày
Tin kia làm tôi nghĩ về những cuộc đoàn tụ nhỏ hơn, gần hơn. Một cuộc gọi về nhà đúng hẹn. Một bữa cơm với bạn cùng phòng không vội vã. Một buổi chiều không mở sổ ra tính toán.
Tôi vẫn ghi sổ. Tôi vẫn tiết kiệm. Nhưng tôi thêm một cột mới, không ghi tiền, ghi những thứ tôi muốn giữ. Mấy thứ đó không tốn đồng nào, mà mất rồi kiếm lại rất khó. Thôi, tối nay tôi gọi mẹ trước đã.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên ở Sài Gòn thuê trọ giá bao nhiêu là hợp lý?
Phòng ghép ba người trong hẻm, mỗi đứa khoảng một triệu rưỡi mỗi tháng là mức dễ chịu với sinh viên làm thêm. Nếu một mình thì thường từ ba triệu trở lên ở khu xa trung tâm, nên đi xem phòng ban ngày để biết hẻm có ồn không.
Làm thêm ca tối có ảnh hưởng việc học không?
Có, nếu tuần nào cũng nhận hai ca trở lên. Tôi từng trễ học vì ca tối về gần mười một giờ. Giữ một ca tối mỗi tuần và chừa hai buổi tối để ôn bài là mức tôi thấy còn tỉnh táo được.
Nên ghi chi tiêu bằng sổ giấy hay ứng dụng điện thoại?
Sổ giấy hợp với người hay quên mở app, tối nào cũng ghi mất năm phút. Ứng dụng thì tiện cộng tổng cuối tháng. Tôi dùng sổ giấy vì thêm được cột ghi những thứ không phải tiền, cái mà app không có.
Đọc thêm: Tiền làm thêm của sinh viên: để phong bì hay gửi ngân hàng
