“Nếu rơi vào hoàn cảnh đó thì tôi trụ được mấy tuần?”, tôi tự hỏi khi nghe đứa bạn cùng phòng kể về cậu tân sinh viên ở dãy trọ kế bên, người vừa mất mẹ vì ung thư sau một năm dịch bệnh không về chào cha lần cuối. Tôi nhìn cái tủ lạnh mini trong phòng mình, mấy hộp sữa còn nguyên tem, và thấy mình may mắn hơn nhiều người mà không hề hay biết.
Căn trọ một người và khoản tiền không ai chia sẻ
Ở trọ một mình nghĩa là mọi thứ đều tính bằng một người. Tiền phòng, điện, nước, rác, mạng, mỗi thứ một ít nhưng cộng lại thành con số khiến tôi phải mở app ngân hàng ba lần mỗi tháng. Sinh viên ở ghép thì chia đôi, chia ba. Còn ở một mình thì không có ai san sẻ. Chuyện của cậu bạn kia khiến tôi để ý hơn đến mấy dãy trọ quanh trường mình. Người ở một mình thường chọn phòng nhỏ, xa trung tâm, chấp nhận đi xa để bù vào khoản chênh lệch.
Chạy xe ôm sau giờ học là cách giữ được lịch học
Nhiều người nghĩ làm thêm phải vô quán cà phê hay siêu thị, nhưng những công việc đó khoá mình vào ca cố định. Chạy xe ôm thì khác. Muốn chạy lúc nào cũng được, miễn còn sức và còn xăng. Điểm hay là nó không đụng vào giờ lên giảng đường, chỉ đụng vào giấc ngủ và bữa ăn. Tôi từng chạy thử mấy buổi tối và hiểu vì sao nhiều bạn chọn cách này: tiền về trong ngày, không phải chờ tới kỳ lĩnh lương, và quan trọng nhất là không phải xin phép ai khi cần nghỉ để đi thi.

Bữa ăn bị cắt ngắn vì lịch chạy buổi tối
Cái giá của việc chạy xe buổi tối là bữa cơm. Tôi quen ăn cơm bụi giá rẻ, nhưng nếu chạy tới chín, mười giờ mới về thì quán đã dọn. Nhiều hôm tôi chỉ kịp ghé tiệm tạp hoá mua ổ bánh mì, hoặc nấu vội gói mì. Ăn uống thất thường kéo theo chuyện học. Lên lớp buổi sáng mà bụng đói thì giảng bài nào trôi bài đó. Nhìn sang cậu bạn kia, tôi hiểu việc tự lo tiền ăn không chỉ là chuyện tính toán, mà còn là chuyện giữ sức cho bốn năm đại học.
Đường đi học dài thêm khi chọn trọ xa trường
Chọn trọ xa để giảm tiền phòng là bài toán quen thuộc của sinh viên Sài Gòn. Nhưng nó có ẩn phí: xăng xe, thời gian, và sự mệt mỏi. Mỗi ngày đi về hai lượt, kẹt xe một chút là mất thêm cả tiếng. Với người vừa học vừa chạy xe kiếm sống, thời gian đó lấy từ đâu ra? Thường là lấy từ giấc ngủ hoặc từ buổi ôn bài. Tôi để ý những bạn ở trọ xa trường mình thường học kém đều hơn ở mấy môn cần tự học, không phải vì lười, mà vì quỹ thời gian bị bào mòn trên đường.
Mất mát riêng tư không hiện lên trong bảng điểm
Chuyện tang thương của cậu bạn kia nhắc tôi một điều mà trường lớp ít khi tính tới: sinh viên có thể đang mang theo nỗi buồn lớn lao mà vẫn phải lên lớp đúng giờ, nộp bài đúng hạn. Không ai trừ điểm vì bạn vừa mất người thân, cũng không ai cộng điểm vì bạn tự lo được tiền trọ. Giảng viên nhìn thấy bài tập, không nhìn thấy buổi tối bạn ngồi một mình trong phòng trọ. Tôi nghĩ các bạn trong lớp nên để ý nhau hơn. Không cần to tát. Chỉ cần hỏi một câu khi thấy ai đó vắng mấy buổi liền.
Vì sao chuyện nhỏ này lại đáng đọc với người Sài Gòn
Thành phố này có hàng trăm nghìn sinh viên đến từ các tỉnh, phần lớn tự lo chi tiêu. Câu chuyện một người ở trọ một mình, chạy xe ôm để giữ chỗ học, không phải chuyện hiếm, chỉ là thường bị bỏ qua. Người Sài Gòn quen với nhịp sống nhanh, nhưng nhịp sống đó được giữ bởi những người trẻ thức khuya dậy sớm. Đọc câu chuyện này, tôi thấy nó phản chiếu một phần thành phố mà mình đang sống: đắt đỏ, xô bồ, nhưng vẫn có chỗ cho người biết tự xoay.

Tôi tự rút ra mấy điều cho chính mình
Tôi không rút ra bài học to tát nào. Chỉ là mấy việc cụ thể tôi sẽ làm tuần này: ghi rõ từng khoản chi tiêu để biết tiền đi đâu, tìm một công việc linh hoạt thay vì nhận ca cố định, và giữ một bữa ăn tử tế mỗi ngày dù bận tới đâu. Tôi cũng sẽ chào mấy người ở dãy trọ cạnh bên nhiều hơn, vì có những chuyện chỉ cần một câu hỏi thăm là đỡ hơn rất nhiều. Sài Gòn này rộng, nhưng sinh viên ở trọ thì gần nhau trong vài mét hẻm. Đôi khi đó là tất cả những gì mình có.
Đọc thêm: 4 điều tôi học được khi phỏng vấn nhóm xin thực tập ở Sài Gòn
