Chị chủ trọ vừa gọi. Giọng vẫn niềm nở nhưng câu hỏi thì rõ ràng: ở tiếp thì tháng sau giá mới, không thì trả phòng trong tuần. Tôi ngồi đối diện cái hợp đồng thuê phòng cũ, tờ giấy đã nhàu vì nhét trong ba lô suốt mấy tháng, và tự hỏi lần này có nên ký tiếp không. Còn ba tuần nữa là thi cuối kỳ, sách vở ngập phòng, chuyển đi lúc này thì chết.
Ba tuần trước khi hết hợp đồng
Tôi bắt đầu bằng việc lấy cuốn sổ nhỏ ra ghi lại mọi thứ liên quan tới căn phòng. Tôi ở trọ khu gần Đại học Sư phạm Kỹ thuật trên đường Võ Văn Ngân, phường Linh Chiểu, quận Thủ Đức, một trong những khu sinh viên đông nhất Sài Gòn. Phòng nhỏ, có gác, giá thuê ban đầu là 2.500.000 đồng một tháng, chưa tính điện nước. Tôi liệt kê: tiền đã đóng tới ngày nào, tiền cọc là bao nhiêu, hợp đồng ghi cọc mấy tháng, tiền điện tính theo giá nào, tiền nước khoán hay theo đồng hồ. Nghe thì lằng nhằng nhưng ghi ra một tờ giấy thì chỉ mất mười phút.
Chỗ tôi tự thấy mình sai là lúc ký lần đầu. Tôi đọc hợp đồng kiểu lướt, chỉ nhìn con số tiền thuê rồi ký. Điều khoản về báo trước khi trả phòng tôi không để ý. Sau này mới thấy nó quan trọng thật, vì mình không chủ động thì chủ trọ chủ động đẩy giá lên.
Gọi cho chủ trọ và cái hớ
Tôi gọi trước ngày hết hạn khoảng hai tuần. Chị chủ trọ nói thẳng: giá năm trước là 2.500.000 đồng, năm nay khu này khan phòng nên chị lấy 2.900.000 đồng. Tôi hớ thật vì trả lời ngay “dạ được” mà chưa kịp mặc cả. Cúp máy xong mới thấy tiếc, vì giá khu Linh Chiểu đang lên nhưng mức 3.000.000 đồng vẫn có phòng khá hơn chỗ tôi. Tôi gọi lại sau một ngày, xin giữ ở mức 2.700.000 đồng, đổi lại tôi tự sửa lại cái cửa nhà vệ sinh bị kẹt và tự trả tiền sửa. Chị đồng ý. So sánh trước sau rõ nhất là tiền thuê: trước 2.500.000 đồng, sau 2.700.000 đồng, mỗi tháng thêm 200.000 đồng, đổi lại tôi biết giá và ở tiếp không phải dọn nhà giữa mùa thi.
Rút ra được một việc nhỏ: hỏi nhiều phòng cùng lúc để có mức so sánh. Tôi đi hỏi thêm bốn phòng quanh đường Số 8, phường Linh Trung, khu gần chợ sinh viên. Có phòng 2.800.000 đồng nhưng phải đóng điện theo giá nhà máy, tiền nước 100.000 đồng một người. Cộng hết lại, chỗ mới không rẻ hơn chỗ cũ bao nhiêu.
Đọc lại hợp đồng và xử lý tiền cọc
Tôi xin chị chủ trọ cho xem lại hợp đồng trước khi ký, và yêu cầu ghi rõ tiền thuê mới, thời hạn thuê, cách tính điện nước, và số ngày báo trước khi chuyển đi. Tôi không tự diễn giải luật, chỉ nói với chị là em muốn mọi thứ rõ ràng để cả hai đỡ tranh cãi. Tiền cọc vẫn giữ nguyên 2.500.000 đồng, ghi thêm một dòng là hoàn cọc sau khi trả phòng mấy ngày nếu không hư hỏng gì.
Bài học đau nhất của tôi là một lần mất cọc cách đây hai năm, cũng ở một phòng gần Đại học Văn Lang, quận Bình Thạnh. Tôi trả phòng trước hạn ba ngày, chủ trọ nói báo chậm nên giữ cọc. Hợp đồng lúc đó chỉ ghi bằng tay vài dòng, không có thời hạn báo trước. Tôi mất trắng 1.500.000 đồng. Từ đó tôi giữ bản hợp đồng có chữ ký hai bên, chụp ảnh phòng lúc nhận và lúc trả, và ghi âm cuộc nói chuyện nếu cần.
Giữ giá và ở yên tới hết kỳ
Tôi ký tiếp với giá 2.700.000 đồng, thời hạn sáu tháng, đúng tới lúc gần hết năm học. Chuyện đi lại tôi cũng tính luôn từ đầu, vì ở quận Thủ Đức mà chạy qua quận 1 học thêm thì xăng xe và thời gian cũng là tiền. Trước tôi đi xe buýt số 52 mất khoảng bốn mươi lăm phút mỗi lượt. Sau khi chuyển sang đi xe máy, chỉ mất hai mươi phút, nhưng mỗi tháng thêm khoảng 300.000 đồng tiền xăng, chưa kể gửi xe 50.000 đồng. Tính tới tính lui thì đi xe buýt vẫn rẻ hơn, chỉ là mệt hơn. Tôi chọn đi xe buýt những ngày có hai ca học liền, còn lại tự chạy xe.
Việc làm thêm của tôi là chạy bàn quán cà phê ở đường Nguyễn Văn Cừ, gần Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, quận 5, tuần ba buổi, mỗi buổi được 30.000 đồng một giờ. Số tiền này cộng với tiền nhà tháng này thì hơi chật vật, nên tôi ăn cơm bình dân trong hẻm, dành phần lớn tiền cho tiền trọ và tiền sách.
Điều tôi muốn nhắn với bạn cùng khóa là đừng để tới sát ngày hết hợp đồng mới hỏi chuyện gia hạn. Hỏi trước hai tuần, chuẩn bị sẵn cái cớ để thương lượng, và nhớ rằng giá thuê có thể tăng nhưng mình vẫn có quyền nói. Nếu chủ trọ tăng quá so với mặt bằng chung, đi xem vài phòng khác trong cùng khu để biết mình đang ở đâu. Còn chuyện giấy tờ, cứ đọc cho hết, đừng lười như tôi hồi năm nhất.
Đọc thêm: Chống ẩm phòng trọ tầng trệt Sài Gòn: 620 nghìn tôi bỏ ra
