Tôi đang cầm điện thoại, ngón tay lơ lửng trên nút xác nhận chuyển khoản, tự hỏi có nên bấm luôn hay không. Đứa bạn cùng phòng vừa nhắn: “Cọc đi, phòng đẹp vậy mà không giữ là mất”. Bên kia đầu dây, chị chủ trọ hối tôi chuyển gấp trong hôm nay vì có người khác cũng đang xem. Tôi nhìn cái phòng trên đường Nguyễn Gia Trí, Bình Thạnh, gần trường mà lòng vẫn lấn cấn.
Lần đầu chuyển cọc và cái giá phải trả
Chuyện của tôi bắt đầu từ một lần hớ hênh. Hồi đó tôi tìm được phòng ở hẻm đường Lê Văn Việt, phường Tăng Nhơn Phú A, quận 9 cũ, gần trường tôi học. Chị chủ nhà nói cọc một triệu rưỡi, tôi thấy phòng khá ổn, giá thuê hai triệu tám một tháng, quá hợp với sinh viên. Tôi chuyển khoản ngay qua số tài khoản chị đọc, không ghi nội dung gì ngoài chữ “coc”.
Ba hôm sau tôi lên xem lại lần nữa trước khi dọn vào thì chị bảo có người trả cao hơn, chị trả lại cọc. Tôi chờ hoài không thấy tiền về. Gọi thì chị nói “tài khoản chị đổi rồi” và hẹn hôm khác. Tôi nhắn tin thì bị chặn. Cái một triệu rưỡi đó bằng tiền ăn cả tháng của tôi. Tôi ra phường hỏi thì được nghe một câu khiến mình nhớ đời: chuyển khoản mà không có giấy tờ gì thì khó lắm. Tôi về ngồi nhìn lại lịch sử giao dịch, chỉ có một dòng chữ “coc” với số tài khoản không tên tuổi gì. Lúc đó tôi mới thấy mình ngu quá.
Đọc lại tờ giấy nhận cọc và những chỗ tôi hay bỏ qua
Lần thuê thứ hai, tôi ở phòng trên đường Phan Văn Trị, quận Gò Vấp, gần một trường đại học khác. Lần này tôi tự soạn một tờ giấy nhận cọc trước, in ra hai bản, đem theo bút. Tôi ghi rõ số tiền cọc, ngày chuyển, số tài khoản bên nhận khớp với tên người đứng tên trên giấy tờ nhà. Chị chủ hơi khó chịu: “Ở đây người ta cọc miệng là được rồi, làm giấy chi cho rườm”. Tôi cười trừ, nói em đi học xa nhà nên cần giấy cho yên tâm. Chị vẫn ký.
Tôi đọc kỹ phần hoàn cọc. Có một điều khoản tôi suýt bỏ qua: nếu tôi đổi ý không thuê thì mất cọc, còn nếu chủ nhà đổi ý thì chỉ trả lại đúng số tiền, không bồi thêm gì. Tôi thấy dòng đó hơi lệch về phía chủ nhà nhưng tôi ghi chú lại bên lề, hỏi thẳng chị. Chị giải thích qua loa, tôi vẫn thấy chưa ưng. Nhưng vì phòng hợp túi tiền, tôi chấp nhận và chụp lại tờ giấy đó gửi vào một thư mục trên máy, đặt tên “nha tro”. Từ đó tôi có thói quen chụp mọi thứ giấy tờ liên quan.
Bằng chứng nằm ở đâu trong một lần bấm chuyển
Lần chuyển cọc thứ ba, tôi ở phòng trọ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, ngay sát trường tôi đang học. Lần này tôi làm đúng thứ tự. Tôi xem phòng, chụp ảnh lại tình trạng phòng, chụp hợp đồng hai bản. Tôi chuyển khoản cho chủ nhà với nội dung ghi đủ: họ tên tôi, số phòng, “tien coc thue tro thang 8”. Sau đó tôi chụp màn hình giao dịch thành công, lưu lại biên lai, và nhắn qua zalo cho chủ nhà một câu xác nhận đã nhận đủ tiền. Chị trả lời “ừ”, tôi chụp luôn cái tin nhắn đó.
Thời gian tôi bỏ ra cho mấy việc này, so với trước, nhiều hơn đáng kể. Trước đây tôi chuyển cọc xong trong khoảng hai phút, giờ mất thêm mười lăm phút cho mọi thứ: in giấy, ghi nội dung, chụp lại ảnh, nhắn xác nhận. Nhưng đổi lại tôi thấy yên tâm, vì nếu có chuyện gì, tôi có cái để đưa ra chứ không nói suông. Tiền cọc lần này là bốn triệu đồng, số tiền lớn hơn hẳn hai lần trước, nên tôi càng phải làm kỹ.
Qua hai lần thuê, tôi học được cách nói chuyện với chủ trọ
Tôi gặp không ít chủ trọ khó tính khi mình đòi giấy tờ. Có chị nói thẳng: “Sinh viên nay khó quá, cọc có mấy đồng mà làm như mua nhà”. Tôi không cãi, chỉ nói mình cần rõ ràng cho cả hai bên, sau này đỡ cãi nhau. Có lần tôi gặp chủ trọ ghi số tài khoản không khớp tên trên giấy tờ nhà, đứng tên người khác. Tôi hỏi thì được trả lời “tài khoản của con gái chị”. Tôi đề nghị chụp lại giấy tờ chứng minh quan hệ hoặc nhờ người đó có mặt. Chủ nhà thấy tôi kỹ quá nên đổi ý không cho thuê, tôi cũng đành chịu, thà mất một phòng còn hơn mất tiền.
Tôi cũng biết thêm một chuyện: không phải cứ chuyển khoản là an toàn. Tôi đã từng thấy bạn tôi chuyển cọc qua tài khoản lạ, đến khi đòi lại thì ngân hàng nói không can thiệp được vào giao dịch dân sự. Từ đó tôi nhủ chuyển cho chính người mình đã gặp, đúng số tài khoản họ ghi trong giấy, chứ không nghe số tài khoản đọc qua điện thoại. Tôi cũng giữ lại ảnh chụp giấy chứng minh của chủ nhà, tất nhiên chỉ để phòng thân trong trường hợp cần đối chiếu, không dùng vào việc khác.
Những thứ tôi giữ lại sau mỗi lần đặt cọc
Giờ trong máy tôi có một thư mục riêng cho mỗi lần thuê trọ. Trong đó có ảnh chụp giấy nhận cọc, ảnh biên lai chuyển khoản, ảnh tin nhắn xác nhận của chủ trọ, ảnh hợp đồng, ảnh tình trạng phòng lúc nhận. Tôi đặt tên file theo kiểu “2024_phong Nguyen Thi Minh Khai”, dễ tìm lại. Thỉnh thoảng tôi mở ra xem lại, vừa để nhớ mình đã cam kết gì, vừa để kiểm tra ngày hết hạn hợp đồng.
Có một điều tôi vẫn chưa làm tốt: tôi chưa từng lập biên bản bàn giao phòng có chữ ký hai bên, toàn chụp ảnh là chính. Lần tới tôi sẽ in một tờ, ghi rõ tình trạng đồ đạc, điện nước, rồi nhờ chủ nhà ký. Tôi cũng chưa rõ lắm về việc giữ cọc khi hợp đồng hết hạn nhưng hai bên chưa thống nhất, nên tôi chỉ biết khuyên các bạn đọc kỹ giấy tờ trước khi ký, hỏi rõ chỗ nào chưa hiểu, và đừng ngại đòi giấy. Tiền cọc của sinh viên không nhiều, nhưng mất thì xót lắm, mà lấy lại được thì càng khó. Thà chậm một chút còn hơn mất oan. Giờ tôi cầm điện thoại mà trong đầu đã có sẵn danh sách những thứ cần chụp trước khi bấm nút xác nhận.
Đọc thêm: Tìm phòng trọ gần trường bằng Google Maps: sai lầm và cách sửa
