“Mười một giờ đêm mà chưa thấy mặt là tôi khóa cổng đấy, đừng có trách.” Bà chủ trọ nói câu đó với tôi ngay buổi chiều tôi dọn vali vào căn phòng trên đường số 8, phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, cách trường tôi học chưa tới ba cây số. Tôi vừa ký giấy thuê, vừa gật đầu cho qua, trong bụng nghĩ chắc bà dọa cho vui. Tháng đầu tôi giữ đúng giờ, về trước mười giờ rưỡi, leo lên gác, nằm nghe tiếng xe tải ngoài đường mà thấy mình ở Sài Gòn mà sống như học sinh nội trú.
Cái ca làm thêm kéo tôi ra khỏi khung giờ an toàn
Rồi công việc tới. Tôi xin được ca phụ quán cà phê ở đường Nguyễn Thị Tú, quận Bình Tân, ca tối từ sáu giờ đến mười một giờ, lương hai mươi lăm nghìn một giờ, cộng tiền bo của khách. Nghe thì ít, nhưng mỗi tháng cũng gom được hơn hai triệu, đủ tiền ăn cả tháng. Vấn đề là quán đóng cửa mười một giờ, dọn dẹp xong thì tôi lên xe máy cũ chạy về cũng phải mười một giờ hai mươi. Cái cổng sắt nhà trọ đóng im ỉm. Tôi gọi điện thì bà chủ ngủ rồi, gõ cửa thì hàng xóm ló đầu ra nhìn.
Đêm thứ ba, tôi đứng ngoài đường mười lăm phút, cuối cùng phải nhờ cô bán hủ tiếu đầu hẻm mở cửa giùm vì cô quen bà chủ. Hôm đó tôi biết mình không thể sống kiểu này mãi. Tệ hơn, tôi đã làm sai một chuyện: tôi nhắn tin cho bà chủ lúc gần mười một giờ, giọng hơi gắt, đại ý “cháu đi làm về trễ chút có sao đâu, bà khóa cổng làm cháu phải đứng ngoài đường”. Bà không trả lời. Sáng hôm sau bà nói một câu tỉnh queo: “Nhà tôi có quy định, cháu ở không được thì dọn.” Tôi hớ ngay từ câu đầu.
Ngồi lại xin đổi giờ, lần đầu bị từ chối thẳng
Cuối tuần tôi xin gặp bà chủ, mang theo một hộp bánh và ngồi ở bộ bàn ghế trước sân. Tôi trình bày lịch học, lịch làm, nói rõ ca tối kết thúc mười một giờ và tôi không thể về sớm hơn. Tôi đề nghị bà cho tôi giữ chìa khóa cổng riêng, tự khóa lại khi về. Bà lắc đầu ngay. Bà nói nhà có người lạ ra vào ban đêm, bà chịu trách nhiệm với công an phường Bình Hưng Hòa, không thể giao chìa khóa cho từng đứa. Tôi hiểu, nhưng vẫn thấy bí. Lúc đó tôi mới nhận ra thương lượng kiểu xin xỏ một chiều là thua chắc.
Tôi đi hỏi những đứa ở cùng và phát hiện mình không đơn độc
Tôi lân la hỏi mấy phòng trong dãy. Hóa ra có chị phòng cuối làm ở quán ăn đêm ở khu Tên Lửa, cũng về sau mười một giờ, và một bạn nam chạy xe công nghệ, có hôm về gần một giờ sáng. Cả hai đều đang lén lút gọi người mở cửa hoặc ngủ nhờ nhà bạn. Tôi rủ hai người cùng nói chuyện với bà chủ. Một mình thì bà dễ gạt đi, ba đứa cùng nói thì thành chuyện của cả dãy trọ.
Lần thương lượng thứ hai, tôi mang theo một tờ giấy
Tôi không xin chìa khóa nữa. Tôi viết ra giấy ba phương án và đưa bà xem. Phương án một: bà để cổng mở tới mười một giờ bốn mươi, ai về muộn hơn phải gọi chuông. Phương án hai: mỗi phòng đóng thêm một khoản nhỏ mỗi tháng để bà lắp chuông riêng và bà không phải dậy mở cửa. Phương án ba: tôi đổi sang ca sáng, chấp nhận mất tiền bo, coi như tự chịu. Bà đọc chậm rồi hỏi lại từng dòng. Cuối cùng bà chọn phương án một, kèm điều kiện là tôi phải về trước mười một giờ bốn mươi và báo trước nếu có hôm về trễ hơn. Tôi đồng ý.
Cái giá thật của việc này là mỗi tháng tôi đưa thêm cho bà một trăm năm mươi nghìn đồng tiền điện nước chung tăng lên, và tôi tự mua một cái đèn pin gắn xe. Nghe nhỏ, nhưng trước đó tôi tốn không ít tiền gửi xe qua đêm ở bãi ngoài đường, khoảng bảy nghìn một lượt, tháng nào cũng mấy lần. Sau khi thống nhất, tôi không phải gửi xe ngoài nữa. Tính gọn lại, mỗi tháng tôi đỡ được gần một trăm nghìn tiền gửi xe, đổi lại mất thêm một trăm năm mươi nghìn tiền điện nước, tức là thực tế chỉ đội thêm khoảng năm chục nghìn. So với việc mỗi tuần phải ngủ nhờ nhà bạn hai đêm thì quá rẻ.
Điều tôi học được về hợp đồng thuê và tiền cọc
Cũng trong lần ngồi nói chuyện đó, tôi lôi tờ hợp đồng thuê ra đọc lại lần nữa. Tôi phát hiện trong giấy ghi tiền cọc hai tháng, nhưng không ghi rõ điều kiện hoàn cọc khi tôi dọn đi trước hạn. Lúc ký tôi chỉ lướt qua vì bà hối. Tôi không dám nói điều khoản đó đúng hay sai, tôi chỉ biết mình đã quá ẩu. Tôi xin bà ghi thêm một dòng tay phía dưới, có chữ ký hai bên, về việc báo trước bao nhiêu ngày thì được lấy lại cọc. Bà đồng ý. Bài học của tôi: đọc kỹ giấy tờ trước khi đặt bút, và giữ lại một bản có chữ ký của mình, đừng để chủ trọ giữ hết.
Một tháng sau, giờ giới nghiêm thành giờ thỏa thuận
Giờ tôi về tới cổng khoảng mười một giờ hai mươi, bà chủ còn thức xem phim, thấy tôi là gật đầu. Có hôm tôi báo trước là sẽ về trễ hơn, bà để đèn hành lang sáng cho tôi. Chị phòng cuối và bạn chạy xe công nghệ cũng theo cách đó, mỗi người tự báo lịch. Không ai phải trèo cổng, không ai phải ngủ nhờ. Tôi vẫn đi làm thêm, vẫn học buổi sáng ở trường, vẫn ăn cơm bụi cho rẻ, nhưng cái cảm giác đứng ngoài đường lúc nửa đêm thì không còn nữa.
Nếu bạn đang đứng trước cái cổng khóa thì thử cách này
Đừng nhắn tin lúc nóng, đừng nói kiểu thách thức. Hãy xin gặp trực tiếp, mang theo con số cụ thể về giờ giấc và tiền. Rủ thêm người cùng cảnh ngộ, vì một mình thì bạn là đứa khó ở, ba người thì thành nhu cầu chung. Và nhớ đọc lại hợp đồng trước khi tranh luận, vì bạn cần biết mình đang đứng ở đâu. Tôi đã sai một lần vì nóng, may mà còn sửa được. Cái cổng sắt đó vẫn khóa mỗi đêm, nhưng giờ nó khóa theo giờ mà cả hai bên cùng đồng ý.
Câu hỏi thường gặp
Nhà trọ khóa cổng sau 11 giờ đêm thì xin chủ trọ mở cửa thế nào?
Bạn nên xin gặp trực tiếp, mang theo lịch làm cụ thể và đề xuất giờ về muộn kèm điều kiện báo trước. Nếu chủ trọ không đồng ý, hỏi xem có thể đóng thêm phí nhỏ để lắp chuông riêng hoặc để cổng mở tới 11 giờ 40 như trường hợp của tôi.
Đi làm thêm về sau giờ giới nghiêm nhà trọ có bị mất tiền cọc không?
Điều này tùy hợp đồng thuê bạn đã ký. Trong hợp đồng của tôi không ghi rõ điều kiện hoàn cọc khi dọn trước hạn, nên tôi phải xin ghi thêm một dòng có chữ ký hai bên. Bạn nên đọc kỹ và giữ một bản hợp đồng có chữ ký của mình trước khi đặt cọc.
Thương lượng giờ giới nghiêm với chủ trọ nên nói một mình hay rủ thêm người?
Tôi rủ thêm hai người cùng dãy trọ có hoàn cảnh giống mình thì bà chủ chịu ngồi nghe hơn. Một mình bạn dễ bị gạt đi, ba người cùng nói thì thành nhu cầu chung của cả dãy, và chủ trọ cũng thấy có lợi khi giữ được khách.
Đọc thêm: Chủ trọ tự mở cửa phòng khi tôi đang ngủ: cách tôi xử lý
