Tôi vừa dắt xe ra khỏi dãy trọ thì đứa bạn cùng phòng hỏi: “Tháng này mày đổ xăng hết bao nhiêu rồi?”. Tôi đứng tần ngần một lúc vì thật sự không nhớ nổi. Cái kiểu cứ hết xăng thì đổ, mỗi lần vài chục nghìn, cộng dồn cả tháng thành một mớ mà chẳng ai ghi lại. Tôi quyết định làm một việc mà mấy năm đi xe máy ở Sài Gòn tôi chưa từng làm cho tử tế: ngồi tính lại xem mỗi tháng mình đổ bao nhiêu tiền xăng cho quãng đường từ phòng trọ đến trường và ngược lại.
Đo lại cung đường tôi đi mỗi ngày
Tôi trọ ở một con hẻm trên đường Nguyễn Văn Quá, phường Đông Hưng Thuận, Quận 12, học ở một trường đại học trong khu vực Bình Thạnh. Chặng đi của tôi không dài kiểu từ quận này sang quận khác, nhưng nó gồm đúng những đoạn mà dân đi xe máy ở Sài Gòn sợ nhất: kẹt xe ở ngã tư, đèn đỏ đứng chôn chân, và những khúc đường phải bò từng mét. Tôi lấy điện thoại bật ứng dụng đo quãng đường, chạy đúng lộ trình một buổi sáng đi học bình thường, kết quả rơi vào khoảng mười hai cây số một chiều. Nghe thì ít, nhưng một ngày đi về là hai mươi tư cây, một tuần sáu ngày học là hơn một trăm bốn mươi cây. Con số đó là thứ tôi chưa từng nghĩ tới trước khi bắt tay đo.
Ghi lại từng lần đổ xăng trong một tháng
Tôi chọn cách đơn giản nhất: giữ lại hóa đơn và chụp màn hình mỗi lần đổ, ghi vào ghi chú điện thoại số tiền và số cây đã chạy được kể từ lần đổ trước. Chiếc xe tay ga cũ của tôi uống xăng không ít, trung bình khoảng bốn mươi lăm cây một lít trong điều kiện đường Sài Gòn, tức là cứ chạy được hơn một trăm cây thì tôi phải nạp thêm. Suốt một tháng, tôi đổ bốn lần, mỗi lần năm mươi nghìn. Cộng lại là hai trăm nghìn đồng cho riêng việc đi học. Nhưng đó chưa phải toàn bộ câu chuyện, vì tôi còn đi làm thêm, đi chợ, đi chỗ này chỗ kia, và những quãng đó mới là phần ăn mòn ví.
Cái sai của tôi nằm ở chỗ ban đầu tôi tính gộp hết mọi chuyến đi vào một cục. Tôi lấy hai trăm nghìn chia cho số ngày đi học rồi tự nhủ mỗi ngày tốn chưa tới mười nghìn, thấy rẻ quá nên chủ quan. Sau đó tôi mới tách riêng: đi học một đường, đi làm thêm một đường. Chỗ tôi làm thêm ở gần chợ Bà Chiểu, buổi tối chạy qua chạy về thêm gần mười lăm cây nữa, một tuần ba buổi. Tách ra rồi mới thấy tiền xăng cho việc làm thêm còn cao hơn tiền xăng đi học, trong khi tiền lương mỗi buổi chỉ đủ trang trải vài thứ lặt vặt.
Con số trước và sau khi tôi đổi cách đi
Trước đây tôi cứ đúng giờ cao điểm mới lên xe, kiểu bảy giờ kém mười lăm mới rời phòng trọ. Đường kẹt, xe bò, máy nổ ì ạch, lượng xăng hao hơn hẳn so với chạy thoáng. Sau khi để ý, tôi đổi giờ: đi sớm hơn hai mươi phút và chọn một cung đường vòng qua mấy con hẻm nhỏ ít đèn đỏ. Quãng đường dài hơn khoảng một cây rưỡi, nhưng thời gian không tăng, thậm chí nhanh hơn vì ít phải dừng. Kết quả là tiền xăng đi học giảm từ hai trăm nghìn xuống còn khoảng một trăm bảy mươi nghìn một tháng. Gọn được ba mươi nghìn, nghe chẳng đáng gì, nhưng nhân với mấy tháng thì đủ một bữa ăn no ở quán cơm gần trường, phần cơm mười lăm nghìn, thêm miếng thịt kho và canh. Tôi cũng đổi thói quen bơm bánh đúng áp suất thay vì để bánh non cho êm lưng, và thay nhớt đúng hạn, hai việc nhỏ mà xe chạy nhẹ hơn rõ.
Điều tôi vẫn chưa ưng và mấy thứ phải để ý
Thật lòng là tôi vẫn chưa tính nổi chính xác tiền xăng mỗi tháng, vì giá xăng lên xuống, vì có tuần tôi đi chơi xa, vì có hôm chở bạn một đoạn. Con số một trăm bảy mươi nghìn chỉ là mức trung bình của riêng tôi trong một tháng, không phải công thức chung cho ai. Nhưng việc ngồi ghi lại cho tôi một điều mà trước đây tôi không có: biết mình đang chi bao nhiêu cho cái xe, thay vì để tiền xăng lẫn vào đủ thứ chi tiêu khác rồi cuối tháng ngơ ngác. Tiền xăng nằm chung nhóm với tiền trọ, tiền ăn, tiền điện nước, và nếu không tách ra thì nó cứ âm thầm gặm hết phần tiết kiệm.
Tôi cũng rút ra vài chuyện về cái hợp đồng thuê trọ, vì chỗ tôi từng ở có tranh cãi tiền cọc lúc dọn đi. Kinh nghiệm của tôi là đọc kỹ giấy tờ trước khi đặt bút, hỏi rõ điều kiện trả cọc, chụp lại hiện trạng phòng lúc nhận và lúc trả, giữ lại biên nhận. Tôi không dám nói điều khoản nào đúng sai, chỉ biết lần đó tôi hớ vì không có gì làm bằng chứng, và bài học là đừng tin vào trí nhớ của mình. Với chuyện đi lại cũng vậy, đo một lần, ghi lại một tháng, rồi tự điều chỉnh theo cung đường và giờ giấc của mình. Sài Gòn rộng, mỗi người một lộ trình, nhưng cái ví thì ai cũng giống nhau ở chỗ chịu không nổi mấy khoản âm thầm.
Câu hỏi thường gặp
Đo quãng đường đi học bằng gì để tính tiền xăng?
Tôi dùng Google Maps, bật chế độ chỉ đường cho xe máy rồi chạy thử một buổi sáng. Nó hiện quãng đường khoảng 12 cây một chiều, từ hẻm Nguyễn Văn Quá đến trường ở Bình Thạnh.
Một tháng đi học ở Sài Gòn hết bao nhiêu tiền xăng?
Với xe tay ga cũ chạy khoảng 45 cây một lít, tôi đổ 4 lần, mỗi lần 50.000 đồng, tổng 200.000 đồng. Sau khi đổi giờ đi sớm và chọn đường vòng, tôi tiết kiệm được khoảng 30.000 đồng, còn 170.000 đồng.
Làm sao để giảm tiền xăng đi học mỗi tháng?
Tôi đi sớm hơn 20 phút để tránh kẹt xe, chọn đường ít đèn đỏ dù xa hơn 1,5 cây. Bơm bánh đúng áp suất và thay nhớt đúng hạn cũng giúp xe chạy nhẹ hơn, đỡ tốn xăng.
Đọc thêm: Thẻ xe buýt tháng hay vé lẻ: tôi đã thử cả hai để biết mình thuộc dạng nào
