Tháng 9 năm ngoái, tôi dọn vào một phòng trọ trên đường Nguyễn Văn Đậu, phường 11, quận Bình Thạnh, cách trường Đại học Văn Lang khoảng hai cây số. Giá phòng 3 triệu 200 một tháng, điện 3.500 một số, nước 20.000 một khối, gửi xe 100.000. Tôi học năm hai, đăng ký hai môn online để linh động giờ làm thêm. Nghe thì tiện. Nhưng ngay tuần đầu tôi đã biết mình rơi vào một cái bẫy quen thuộc: điện thoại.
Buổi tối đầu tiên và cái điện thoại không chịu im
Tối thứ Hai, tôi mở bài giảng ghi sẵn trên laptop, đặt điện thoại bên phải cho dễ nhìn. Mục tiêu là hai tiếng. Kết quả: mười lăm phút đầu tôi gật gù hiểu bài, phút thứ hai mươi có tin nhắn nhóm làm bài tập, tôi trả lời, rồi tiện tay mở Facebook và TikTok. Đến khi ngẩng lên thì bài giảng đã chạy hết từ lúc nào. Tôi học lại từ đầu, lần này để điện thoại úp xuống, nhưng chỉ vài phút sau tôi lại lật lên vì tò mò có ai nhắn không. Đêm đó tôi ngồi tới một giờ sáng, học được đúng một phần ba bài, mắt thì mỏi mà kiến thức chẳng vào đầu.
Sáng hôm sau tôi đi làm ca phục vụ ở một quán cà phê trên đường Phan Xích Long, phường 2, quận Phú Nhuận, lương 25.000 một giờ, mỗi ca bốn tiếng. Tiền công một buổi đủ trả một suất cơm trưa 35.000 ở hẻm gần trường, nhưng nếu cứ học kiểu đó thì tiền đóng học lại đổ sông đổ biển. Tôi tự nhủ phải sửa. Nhưng sửa thế nào thì tôi vẫn chưa biết.
Những cách tôi thử và làm sai
Cách đầu tiên tôi làm là để điện thoại trong phòng nhưng cắm sạc ở góc bàn. Không ăn thua, vì chỉ cần rung một cái là tôi quay lại. Cách thứ hai, tôi tải app chặn mạng xã hội. Tôi đặt giới hạn mười lăm phút cho TikTok. Hôm đầu hiệu quả thiệt, học được hơn một tiếng. Nhưng sang ngày thứ ba, tôi gõ mật khẩu bỏ qua giới hạn trong lúc đang ăn tối. Nói thật là tôi thấy mình hạn, nhưng vẫn làm.
Cách thứ ba mới là chỗ khiến tôi hối hận. Tôi thấy trên mạng chỉ cách để điện thoại ở phòng khác. Phòng trọ của tôi chỉ có một buồng, tôi đành bỏ điện thoại qua nhà bà chủ trọ bên cạnh rồi khóa cửa phòng. Học xong tôi chạy qua lấy, mở máy ra thì thấy mẹ gọi nhỡ ba cuộc và một tin nhắn hỏi thăm. Tôi gọi lại, mẹ lo lắng vì tưởng tôi gặp chuyện. Từ đó tôi bỏ kiểu để điện thoại đi xa, vì nó ảnh hưởng tới người khác chứ không chỉ mình.
Tôi cũng từng đăng ký học nhóm online với hai bạn cùng lớp qua Google Meet. Buổi đầu ai cũng mở mic, nhưng rồi cả ba lơ đãng, một bạn chạy đi lấy nước, một bạn mở nhạc. Cuối buổi chúng tôi nói chuyện được hai mươi phút và học được gần như không gì. Cách này không hẳn sai, nhưng tôi nhận ra nhóm phải có người giữ nhịp chứ không thì lại thành buổi tán gẫu trực tuyến.
Cách cuối cùng tôi giữ được tới giờ
Điều duy nhất hiệu quả với tôi đến từ một thay đổi nhỏ trong bố trí phòng trọ. Tôi kê lại bàn học, đặt laptop quay mặt vào tường, còn điện thoại để trên nóc tủ quần áo, sau lưng tôi, cách chỗ ngồi hơn hai mét. Muốn lấy điện thoại, tôi phải đứng dậy, bước qua giường, mở tủ. Nghe thì đơn giản, nhưng thao tác thêm đó đủ để cơn tò mò nguội đi. Tôi cũng đặt điện thoại ở chế độ im lặng và chỉ để chuông cho số của mẹ.
Tôi chia bài giảng thành từng khối hai mươi lăm phút, giữa các khối nghỉ năm phút, đứng lên uống nước hoặc ngó ra cửa sổ. Hết một khối tôi ghi lại đúng ba câu tóm tắt vào sổ tay. Nhờ vậy, tôi phát hiện mình học được nhiều hơn khi chủ động tắt màn hình và tự nói lại bài. Có môn tôi học vào sáng chủ nhật, khi quán cà phê dưới hẻm còn ít khách, tiếng ồn thấp nên đầu óc cũng yên hơn. Trưa đó tôi ăn một tô hủ tiếu 30.000, hoặc đi bộ ra chợ mua cơm 25.000, rồi ngủ hai mươi phút để chiều học tiếp.
Một chuyện tôi vẫn chưa ưng là việc học ở phòng trọ luôn bị tiếng xe cộ trên đường Nguyễn Văn Đậu làm gián đoạn, nhất là buổi chiều. Tôi từng nghĩ tới việc ra quán cà phê học, nhưng giá một ly nước ở quán gần trường là 45.000, ngồi ba tiếng thì cũng tốn gần một buổi làm thêm. Cuối cùng tôi chọn ở nhà, chấp nhận ồn và dùng nút tai chống ồn mua ở một nhà thuốc trên đường Phan Đăng Lưu hết 60.000. Món đó đáng tiền hơn tôi tưởng.
Chuyện tiền, chuyện xe và những lần bị hớ
Đi lại cũng là thứ tôi phải tính. Tôi đi xe buýt tuyến từ Bình Thạnh qua trường, giá vé 6.000 một lượt. Hôm nào đủ tiền tôi đi xe ôm công nghệ, khoảng 30.000 cho hai cây số. Có lần tôi để điện thoại trong phòng rồi lên xe buýt đi học, tới trường mới nhớ ra và phải về giữa buổi. Tôi nói thật là hôm đó tôi hơi xấu hổ với bạn cùng nhóm, vì lỡ hẹn làm bài chung. Từ đó tôi dán một tờ giấy nhỏ trên cửa phòng ghi bốn chữ: khóa, điện thoại, ví, máy tính. Cách này hơi vặt vãnh nhưng cứu tôi nhiều vố.
Còn chuyện nhà trọ, tôi viết ra đây để ai mới ở trọ để ý. Hồi chuyển vào, chủ trọ ghi trong hợp đồng tiền cọc bằng một tháng tiền phòng, ai hủy trước hạn thì mất cọc. Tôi không đọc kỹ vì lúc đó gấp chuyển vào. Tháng trước, khi tôi dọn đi, hai bên cãi nhau về việc khấu trừ tiền cọc vì vết xước trên tường. Chuyện không tới mức căng thẳng nhưng tôi mất thời gian và mất một phần tiền. Kinh nghiệm của tôi là đọc kỹ giấy tờ trước khi ký, chụp lại tình trạng phòng lúc nhận, hỏi rõ bằng lời ai chịu chi phí gì, và giữ lại tin nhắn trao đổi. Tôi không dám nói điều khoản nào đúng sai, chỉ biết nếu chuẩn bị trước thì đỡ mệt hơn.
Sau một học kỳ nhìn lại
Học kỳ vừa rồi tôi qua được cả hai môn online. Điểm không cao, một môn được B, một môn B cộng, nhưng tôi không còn thức trắng đêm để học lại từ đầu. Tôi vẫn dùng điện thoại, vẫn lướt mạng, nhưng giới hạn lại trong lúc học bằng cách để xa tầm tay và chấp nhận rằng điện thoại không phải kẻ thù, chỉ là thứ tôi chưa biết xếp đúng chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để không bị điện thoại làm phiền khi học online ở phòng trọ?
Bạn thử để điện thoại ở một chỗ xa tầm tay, ví dụ trên nóc tủ quần áo sau lưng ghế ngồi. Muốn lấy phải đứng dậy, mất vài giây, đủ để cơn tò mò nguội đi. Thêm chế độ im lặng, chỉ mở chuông cho số của người thân.
Học online ở phòng trọ ồn thì nên làm gì?
Mình dùng nút tai chống ồn mua ở nhà thuốc, giá 60.000. Nếu vẫn ồn, thử đổi giờ học vào sáng chủ nhật khi hàng quán còn vắng. Ra quán cà phê thì tốn 45.000 một ly, ngồi ba tiếng là gần hết một buổi làm thêm, nên mình chọn ở nhà.
Chia nhỏ thời gian học online như thế nào là hợp lý?
Mình chia bài giảng thành từng khối 25 phút, nghỉ 5 phút đứng lên uống nước. Hết mỗi khối ghi lại ba câu tóm tắt vào sổ tay. Cách này giúp mình nhớ bài hơn hẳn so với ngồi liền hai tiếng.
