“Tao vừa nhận mail chủ nhà, tháng sau thêm 50 đô một tuần”, con bạn tôi nhắn vậy lúc 11 giờ đêm, kèm cái sticker mặt khóc. Tôi đang ở Sài Gòn, ngồi trước màn hình tính tiền trọ học kỳ tới của mình, nên đọc xong tự nhiên thấy hai đứa cách nhau cả múi giờ mà cùng một nỗi lo.
Tiền phòng tăng, cái ví sinh viên co lại
Bài báo tôi đọc kể căn hộ hai phòng ngủ ở ngoại ô Sydney trước đây 500-550 AUD mỗi tuần, giờ lên 800-850 AUD hoặc hơn. Ở Sài Gòn tôi từng ngồi cả buổi chiều cân giữa phòng gần trường giá cao và phòng xa hơn tiết kiệm vài trăm nghìn, đổi lại hai chặng xe buýt mỗi ngày. Du học sinh bên đó cũng làm đúng phép tính ấy, chỉ khác đơn vị là AUD. Tiền nhà luôn là khoản đầu tiên khiến người ta phải xét lại mọi thứ khác.
Bữa ăn ngoài và nồi cơm tự nấu
Có một chi tiết khiến tôi dừng lại: bữa ăn ngoài trước khoảng 12-15 AUD, nay 18-25 AUD chưa tính nước. Cầm 50 AUD đi siêu thị giờ chỉ đủ khay thịt, vỉ trứng, hộp sữa và ít rau.
Ở Sài Gòn tôi quen cầm tờ 50 nghìn ra chợ mua được rau thịt cho cả ngày. Đọc tới đó tôi hiểu ngay cảnh đứng giữa siêu thị, nhìn giá rồi nhẩm lại từng món. Sinh viên mình có lợi thế cơm bụi, chợ cóc; du học sinh thì phải học lại từ đầu cách đi chợ, săn khuyến mãi, nấu một nồi ăn mấy bữa. Nghe vui, làm mới mệt.
Hai ba việc một lúc, lịch học bị xé nhỏ
Bài báo kể một học viên thạc sĩ nhận cùng lúc hai việc thời vụ ở cửa hàng bán lẻ thời trang và giày dép, thu nhập trung bình 25 AUD mỗi giờ, đủ trang trải nhưng khó dư. Tôi thấy quen. Sinh viên Sài Gòn cũng chạy quán cà phê, gia sư, bán hàng online, nhiều bạn ôm hai ba việc để trả trọ và tiền ăn.
Cái mất không chỉ là sức. Một buổi tối đi làm về, mở laptop ôn bài thì mắt díp lại, hôm sau lên lớp nghe giảng cứ trôi. Du học sinh còn khó hơn vì giới hạn giờ làm thêm và áp lực học phí, nên mỗi giờ đi làm phải tính như tính tiền chợ.
Học phí 2026 tăng 6,5%
Học phí đại học năm 2026 tăng trung bình 6,5%, mức cao nhất nhiều năm qua, theo ICEF Monitor. Năm ngoái có 10 trường tăng hơn 6%, năm nay con số đó gấp đôi thành 21 trường. Với sinh viên, đây không phải chuyện một học kỳ mà là cả kế hoạch bốn năm.
Tôi thấy nhiều bạn chọn trường theo học phí, chọn ngành theo khả năng trả nợ, chọn chỗ ở theo quãng đường. Ba lựa chọn dính vào nhau. Một cái tăng thì hai cái kia phải co.
Bốn con số cộng dồn
Universities Australia cho biết sinh viên đang gánh chi phí sinh hoạt ngày càng cao. Từ 2021 tới nay, giá thuê nhà với nhóm này tăng khoảng 40%, giá thực phẩm tăng 27%, tiền điện nước và nhiên liệu cao hơn lần lượt 39% và 43%.
Một loạt con số mới hiểu vì sao người ta gọi là bão giá. Không phải một khoản tăng duy nhất mà nhiều khoản tăng cùng lúc, dồn vào một người đang vừa học vừa làm. Nhiều bạn phải dời ra xa trung tâm, tiền thuê mềm hơn nhưng đường dài hơn, tiền tàu xe cũng đội lên.
Ở xa, ở ghép và buổi tối tự nấu
Có bạn phải đi rất xa mới tìm được chỗ khoảng 300 AUD mỗi tuần đã bao chi phí, còn phòng gần hơn thì 400-500 AUD. Tôi từng ở ghép ba người một phòng để chia tiền, nên biết cảm giác nhịn một chút tiện nghi để giữ chỗ học.
Sinh viên mình hay nói vui ở trọ học được môn quản lý rủi ro: hôm nào chủ báo tăng giá, hôm đó ngồi lại xem ai ở tiếp, ai dọn. Du học sinh khó hơn vì không có nhà để chạy về, không có mẹ nấu cơm, mọi quyết định đều tính bằng đô. Một khảo sát hơn 900 sinh viên do các giáo sư Đại học Wollongong công bố hồi tháng 5 cho thấy cứ ba người thì một người gặp khó khăn nào đó.
Tôi vẫn chưa chắc phần của mình
Nói thật, tôi chưa từng sống ở Sydney nên mấy con số trên tôi chỉ đọc qua bài báo, chưa tự cầm hóa đơn. Có thể chi phí thực tế mỗi vùng mỗi khác, và cách các bạn xoay xở cũng khác tôi tưởng. Nhưng cái logic thì tôi thấy đúng với ví mình: thu nhập có hạn, chi phí tăng, thời gian học là thứ dễ bị cắt nhất.
Đọc xong, tôi ghi ra ba dòng trong máy tính: tiền nhà, tiền ăn, tiền đi lại. Bạn thử ghi ba dòng ấy cho học kỳ tới xem, có khi bớt hoảng trước cơn bão giá.
Câu hỏi thường gặp
Thuê phòng ở Sydney cho du học sinh Việt giá bao nhiêu một tuần?
Phòng ở xa trung tâm có thể khoảng 300 AUD mỗi tuần đã gồm chi phí, còn gần hơn thì 400-500 AUD. Căn hộ hai phòng ngủ ở ngoại ô hiện phổ biến 800-850 AUD mỗi tuần, tùy khu.
Du học sinh Việt ở Australia được làm thêm bao nhiêu giờ mỗi tuần?
Theo quy định hiện hành, sinh viên được làm thêm tối đa 48 giờ mỗi hai tuần trong kỳ học và không giới hạn trong kỳ nghỉ. Mức lương thời vụ phổ biến khoảng 25 AUD mỗi giờ, nên vẫn phải tính kỹ mới đủ trang trải.
Học phí đại học ở Australia năm 2026 tăng bao nhiêu?
Mức tăng trung bình khoảng 6,5%, cao nhất nhiều năm qua, theo ICEF Monitor. Số trường tăng hơn 6% là 21 trường, gấp đôi năm ngoái, nên cần tính học phí cho cả bốn năm chứ không chỉ một học kỳ.
Đọc thêm: Sinh viên Sài Gòn giữ sức khi bài vở tràn ra ngoài giờ lên lớp
