Tôi vừa mở cổng tra cứu điểm của trường, tay còn cầm ly trà đá mua ở góc đường Nguyễn Văn Cừ, và cái dòng chữ đỏ hiện ra làm tôi đứng im tại chỗ. Môn Nguyên lý máy, thứ tôi đã thức trắng mấy đêm để cày, trả về con số không như tôi mong. Tôi học Kỹ thuật Cơ khí ở một trường đại học trên đường Lý Thường Kiệt, quận 10, và kỳ đó tôi trượt đúng môn chuyên ngành nặng ký nhất học kỳ. Bạn cùng phòng hỏi tôi tính sao, tôi chỉ nói chưa biết, nhưng trong đầu đã vạch sẵn đường phải đi lại từ đầu.
Ngồi lại một mình nhìn bảng điểm, tôi tự tách lý do mình trượt
Tôi lấy giấy ra chép lại toàn bộ đề thi còn nhớ được, rồi chia thành ba nhóm. Nhóm một là phần tôi hiểu bản chất nhưng làm sai vì tính toán. Nhóm hai là phần tôi học vẹt công thức nên gặp câu hỏi mở là tắt điện. Nhóm ba là phần tôi bỏ luôn vì nghĩ không thi tới. Hóa ra nhóm ba chiếm tới gần hai chục điểm trong đề. Tôi từng ngồi học trong quán cà phê ở hẻm đường Tô Hiến Thành, quận 10, mua một ly cà phê sữa 25.000 đồng và ngồi từ chiều tới tối, nhưng thời gian đó chủ yếu là chép lại slide chứ đầu óc không gắn kết gì. Tôi thú nhận luôn, tôi đã sai ở chỗ nghĩ cứ chăm đi học là đủ, mà không kiểm tra xem mình thực sự hiểu tới đâu.
Tôi đi tìm người đã qua môn, không tìm người dạy
Tôi không dám tới hỏi thầy ngay, vì ngại. Thay vào đó tôi tìm mấy anh khóa trên trong nhóm sinh viên của khoa. Một anh đã thi lại môn này hai lần, chỉ cho tôi một việc rất cụ thể: xin lại đề cũ và làm lại từ đầu tới cuối trong đúng thời gian quy định, không mở tài liệu. Anh còn cho tôi mượn một cuốn sách bài tập bản cũ, trong đó có mấy dạng bài mà cô giáo hay ra. Tôi bắt đầu làm thử một đề trong 90 phút. Kết quả lần đầu là 4 điểm. Sau khi làm lại đề tương tự và ghi ra từng lỗi sai của mình, lần thứ tư tôi lên được 7,5 điểm. Chặng này dạy tôi một điều: người từng trượt môn đó hiểu nỗi sợ của mình hơn ai hết, và họ thường chỉ đúng chỗ mình cần sửa.
Tiền và chỗ ngồi: tôi phải sắp lại cả hai
Nói về tiền thì tôi phải nhìn thẳng. Một buổi học nhóm ở quán cà phê tốn khoảng 30.000 đến 40.000 đồng cho một ly nước, cộng tiền gửi xe 5.000 đồng, một tuần ba buổi là gần 120.000 đồng, không nhỏ với túi tiền của tôi. Tôi chuyển sang ngồi ở phòng đọc của trường, chỉ tốn tiền giữ xe, và cầm theo bình nước. Trước tôi chi cho việc học ở ngoài khoảng 500.000 đồng một tháng, sau khi chuyển vào thư viện thì còn chừng 60.000 đồng tiền gửi xe. Số tiền tiết kiệm được tôi dồn vào việc in đề cũ, tốn 40.000 đồng cho một xấp, và mua một cuốn vở ô ly 12.000 đồng để chép lại các bước giải. Việc làm thêm của tôi là phục vụ ở một quán ăn sáng trên đường Cách Mạng Tháng Tám, quận 3, mỗi ca kéo dài bốn tiếng. Tôi xin giảm còn ba ca mỗi tuần, chịu mất một phần thu nhập, đổi lại có nguyên một ngày trọn vẹn để ngồi học.
Mấy buổi học nhóm ở trường và cái lần tôi bị hớ
Tôi lập một nhóm ba người, toàn những đứa cũng trượt môn này. Chúng tôi chia nhau mỗi tuần hai buổi, ngồi ở dãy ghế đá sau khu giảng đường. Có một buổi tôi dạy lại phần động học cho hai đứa kia, nói một hồi mới phát hiện mình hiểu sai dấu của một lực, cả nhóm cười, tôi thì sượng mặt. Nhưng chính cái lần bị hớ đó khiến tôi nhớ công thức tới tận bây giờ. Chúng tôi còn lập một nhóm chat, mỗi đứa phải gửi ảnh bài làm của mình trước 10 giờ tối, ai không gửi thì bị phạt mua nước cho cả nhóm. Tôi bị phạt hai lần, tổng cộng mất 45.000 đồng, nhưng nhờ vậy mà tôi không bỏ buổi nào. Bài học ở đây là nhóm học chỉ hiệu quả khi có một cơ chế kiểm tra chéo, chứ ngồi cà phê nói chuyện thì chẳng đi tới đâu.
Chuyện đi lại, chuyện ăn và cái bàn học trong phòng trọ
Phòng trọ của tôi ở hẻm đường Lê Hồng Phong, quận 10, cách trường chừng hai cây số. Trước đây tôi hay đi xe buýt, nhưng chờ xe tốn thời gian nên tôi chuyển sang đi xe đạp, mất khoảng 12 phút thay vì gần 30 phút cả chờ lẫn đi. Thời gian tiết kiệm đó tôi dùng để đọc lại bài cũ mỗi sáng. Về ăn uống, tôi cắt bớt trà sữa, chuyển sang tự nấu mì gói với trứng và rau ở phòng, một bữa khoảng 15.000 đồng, tiết kiệm hẳn so với cơm ngoài giá 35.000 đồng một phần. Tôi cũng kê lại bàn học cạnh cửa sổ để có ánh sáng, bỏ hẳn thói nằm trên giường học vì nằm là buồn ngủ. Cái bàn nhỏ đó là nơi tôi ngồi làm lại đề cũ, mỗi tối hai tiếng, không hơn, nhưng đều như đóng đinh.
Ngày vào phòng thi lại và mấy điều tôi muốn nhắc
Kỳ thi lại diễn ra ở một phòng khác, tôi vào sớm mười lăm phút, chỉ mang theo bút, thước và máy tính đã được phép. Tôi đọc đề từ đầu tới cuối trước khi làm, dành mấy phút đầu để chọn câu dễ làm trước. Kết quả lần này là 7 điểm, đủ qua và không phải học lại. Tôi không khoe vì con số đó chẳng cao, nhưng nó là kết quả của việc tôi dừng đổ lỗi cho đề khó mà quay lại nhìn mình. Về chuyện hợp đồng thuê trọ và tiền cọc, tôi từng bị chậm trả cọc một lần khi chuyển phòng, nên giờ tôi luôn đọc kỹ giấy tờ, giữ biên nhận đóng tiền, và chụp lại ảnh phòng lúc nhận và lúc trả. Tôi không rành luật nên chỉ dám nói kinh nghiệm của mình: hỏi rõ điều kiện hoàn cọc trước khi đặt bút, ghi lại bằng tin nhắn có ngày tháng, và đừng vội ký bất cứ thứ gì mình chưa đọc xong. Nếu cũng đang đứng trước một môn chuyên ngành khó đã từng làm mình gục, tôi nghĩ việc đầu tiên là tách lý do trượt thành từng phần cụ thể, rồi tìm người đã từng ở đúng chỗ đó chỉ lại. Phần còn lại chỉ là tiền, thời gian và sự kiên trì, ba thứ mà sinh viên nào ở Sài Gòn cũng phải học cách cân.
Câu hỏi thường gặp
Trượt môn chuyên ngành ở đại học thì có phải học lại từ đầu không?
Không hẳn. Trường tôi cho thi lại một lần, nếu qua thì ghi điểm thi lại vào bảng điểm. Chỉ khi tiếp tục trượt mới phải học lại và đóng tiền theo tín chỉ, môn Nguyên lý máy của tôi lúc đó là 3 tín chỉ.
Làm sao xin đề cũ môn Nguyên lý máy để ôn thi lại?
Hỏi anh chị khóa trên hoặc xin từ nhóm sinh viên của khoa là nhanh nhất. Nếu không có, vào thư viện trường mượn sách bài tập bản cũ, chép tay lại các dạng đề rồi tự bấm thời gian 90 phút mỗi lần làm.
Học lại một môn tốn khoảng bao nhiêu tiền?
Theo tôi nhớ, học phí mỗi tín chỉ ở trường tôi khoảng 600.000 đồng, nhân lên 3 tín chỉ là gần hai triệu. Cộng thêm tiền in đề, vở, và thời gian giảm ca làm thêm, tổng chi phí cho một lần trượt khá nặng so với sinh viên ở trọ.
Đọc thêm: Tự học online ở phòng trọ Bình Thạnh khi điện thoại luôn trong tầm tay
