Tôi đang dắt xe đạp ra khỏi cổng nhà trọ thì chị chủ nhà hỏi vọng theo: “Đạp xe vào trung tâm hả? Xa vậy mà đi nổi hả em?”. Tôi cười trừ, leo lên xe, trong bụng cũng không chắc mình trụ được bao lâu.
Phòng trọ tôi nằm trong một con hẻm ở phường Tân Thới Hiệp, quận 12. Trường tôi học ở khu Bình Thạnh. Quãng đường gần hai chục cây số nếu đi đúng tuyến. Lúc dọn tới đây tôi chỉ nghĩ tới tiền thuê rẻ hơn gần nửa so với ở gần trường, chưa tính đường đi.
Buổi đầu tiên tôi đạp mất gần hai tiếng. Tới trường, áo ướt đẫm, vào lớp ngồi thở dốc, giảng viên nhìn tôi mấy lần. Tối về tôi tự hỏi có phải mình đang bày trò.
Chặng đầu: đạp thử một tuần để xem có chết không
Tôi tự đặt luật: đạp đúng một tuần, đủ cả ngày học lẫn ngày đi làm thêm, rồi mới quyết. Ngày đầu tôi đi sai đường, vòng qua quận Tân Bình mất thêm gần hai chục phút vì tưởng đường đó gần hơn. Cái dốc trên đường Nguyễn Hữu Cảnh buổi trưa nắng thì đúng là thử thách, tôi phải dắt bộ đoạn cuối.
Ngày thứ ba tôi bắt đầu quen hơn. Nhưng về tới nhà là mắt mở không nổi, cơm tối ăn xong là lăn ra ngủ, bỏ luôn buổi ôn bài. Tôi nhận ra chuyện đi lại không chỉ tốn sức mà còn ăn vào giờ học.
Trong tuần đó tôi để ý một chuyện. Tháng trước tôi đi xe buýt kết hợp xe máy chở tới trạm, tiền xăng và vé cộng lại khoảng 620.000 đồng. Sang tuần đạp xe, tôi chỉ tốn tiền bơm bánh và một lần sửa sên hết 80.000 đồng, còn lại gần như bằng không. Tiết kiệm hơn nửa triệu mỗi tháng, với đứa đi làm thêm quán cà phê ca tối như tôi thì số đó đủ lo tiền gạo và tiền điện nước.
Vậy là tôi quyết định đi tiếp, nhưng phải sửa cách đi.
Chặng hai: đổi đường, đổi giờ, đổi cả cái xe
Tôi bỏ tuyến cũ, chuyển sang đi dọc một trục đường ven kênh ít đèn xanh đỏ hơn, dù xa hơn vài cây số. Đổi lại tôi thoát được mấy đoạn kẹt xe buổi sáng, tổng thời gian từ gần hai tiếng xuống còn khoảng một tiếng mười lăm phút. Chặng về chiều muộn đỡ nắng hơn hẳn.
Tôi cũng đổi xe. Chiếc xe cũ mua lại 700.000 đồng, khung nặng, líp nhỏ, đạp như kéo cối xay. Tôi để dành hai tháng tiền ca tối, thêm tiền mẹ gửi, mua một chiếc xe đạp thể thao cũ giá 2.100.000 đồng. Nói thật là tôi mua hớ. Hôm sau mang ra tiệm quen, thợ bảo đời xe đó đúng giá chỉ tầm 1.600.000 đồng, và tôi còn tốn thêm gần 300.000 đồng thay líp với chỉnh phanh. Tổng cộng đội lên gần ba triệu, tiếc đứt ruột.
Bù lại, từ khi đổi xe, quãng đường đó tôi đạp nhẹ hơn hẳn, leo dốc không phải dắt bộ nữa, và tôi bắt đầu chở được ba lô nặng hơn với đồ đi làm thêm.
Chặng ba: tính lại chuyện tiền và chỗ ở
Đi được vài tháng thì tôi nhận ra đi xe đạp chỉ khả thi khi chỗ ở và chỗ làm nằm gần nhau. Ca làm thêm của tôi ở một quán cà phê trên đường Phan Xích Long, quận Phú Nhuận, cách trường không xa, nên tôi gom hai chặng thành một vòng: sáng học, chiều làm, tối về. Nếu ai làm thêm ở tận quận 7 hay Thủ Đức thì kiểu gì cũng phải tính chuyện khác.
Tiền thuê trọ của tôi là 2.500.000 đồng một tháng cho phòng nhỏ có gác, điện nước tính riêng, mỗi tháng thêm khoảng 350.000 đồng. Ở gần trường thì phòng tương tự đã bốn triệu rưỡi, nên phần chênh đó chính là lý do tôi chịu đạp xe. Cộng thêm tiền ăn uống, tôi tự nấu buổi tối và ăn cơm bụi buổi trưa, mỗi tháng hết khoảng hai triệu rưỡi. Nếu đi xe buýt mỗi ngày thì tiền vé hai chiều cũng ngốn mất một khoản đáng kể, nên xe đạp thành lựa chọn dễ chịu nhất.
Cũng trong giai đoạn này tôi suýt mất cọc. Hợp đồng ghi tiền cọc nửa tháng, nhưng lúc trả phòng chị chủ nói phải trừ tiền sơn lại tường vì có vết ố, số tiền trừ tôi không thấy ghi trong giấy. May là tôi còn giữ bản hợp đồng chụp ảnh trong điện thoại, hai bên nói qua nói lại rồi cũng thống nhất. Từ đó tôi rút ra là cứ chụp lại hợp đồng và đọc kỹ từng dòng trước khi ký, nhất là phần ghi tiền cọc và điều kiện trả phòng. Kinh nghiệm thực tế là vậy, còn chuyện đúng sai thì mỗi hợp đồng mỗi khác, tôi chỉ khuyên các bạn đọc cho kỹ rồi hỏi lại cho rõ.
Chặng bốn: khi nào thì nên bỏ xe đạp
Đi được khoảng bảy tháng thì tôi bắt đầu thấy giới hạn. Mùa mưa là ác mộng. Một lần tôi bị kẹt mưa dưới gầm cầu, về tới nhà thì điện thoại trong ba lô ướt, may mà còn chạy được sau khi phơi. Những hôm mưa lớn tôi phải gửi xe gần trường rồi đi xe ôm về, tốn thêm ba chục nghìn một chuyến, cứ thế thì cũng không rẻ hơn bao nhiêu.
Chuyện giữ an toàn cho xe cũng mệt. Tôi từng bị tháo mất đèn trước ngay trong bãi gửi xe của trường dù đã khóa dây. Từ đó tôi tháo đèn mang theo, dù hơi lỉnh kỉnh.
của tôi, sau khi sống thật với cái đề bài này vài tháng: đạp xe từ ngoại thành vào trung tâm là khả thi nếu chặng đi dưới mười lăm cây số, đường có làn xe đạp hoặc ít xe tải, và chỗ ở của bạn gần nơi học hay nơi làm thêm. Còn nếu chặng đi vượt xa, bạn làm thêm ca tối ở tít bên kia thành phố, hay mùa mưa bạn không chịu nổi ướt thì nên tính phương án khác, hoặc chấp nhận gửi xe rồi đi tiếp bằng xe buýt.
Với tôi bây giờ, chiếc xe đạp vẫn là cách đi chính. Mỗi sáng đạp ra khỏi hẻm, tôi vẫn nghe câu hỏi cũ của chị chủ nhà vang trong đầu, nhưng lần này tôi trả lời được: đi nổi, miễn là mình tính đường trước.
Câu hỏi thường gặp
Đạp xe từ quận 12 vào Bình Thạnh mất bao lâu?
Với tôi, buổi đầu mất gần hai tiếng vì đi sai đường và phải dắt bộ đoạn dốc. Sau khi đổi tuyến ven kênh, thời gian còn khoảng một tiếng mười lăm phút cho quãng đường gần hai chục cây số.
Đạp xe đi học có tiết kiệm hơn xe buýt không?
Tháng trước tôi đi xe buýt kết hợp xe máy chở tới trạm hết khoảng 620.000 đồng. Sang tuần đạp xe, tôi chỉ tốn 80.000 đồng sửa sên và tiền bơm bánh, tiết kiệm hơn nửa triệu mỗi tháng.
Mùa mưa ở Sài Gòn đạp xe đi học có ổn không?
Không ổn lắm. Tôi từng bị kẹt mưa dưới gầm cầu, ướt hết đồ trong ba lô. Những hôm mưa lớn tôi gửi xe gần trường rồi đi xe ôm về, tốn thêm ba chục nghìn một chuyến.
Đọc thêm: Đi xe máy giờ cao điểm buổi sáng: sinh viên nên xuất phát lúc mấy giờ?
