“Mày xài thẻ tín dụng hả, coi chừng bị phạt đó con.” Bà chủ quán cơm gần trường tôi nói câu đó khi tôi đang loay hoay quẹt thẻ trả tô bún bò. Tôi cười trừ, nhưng trong bụng giật mình, vì trước đó tôi từng bị tính phí oan chỉ vì vài giao dịch nhỏ lẻ.
Tôi học ở một trường đại học gần khu Bàn Cờ, quận 3. Nhà trọ tôi thuê nằm trong hẻm nhỏ ở phường 5, quận 3, đi bộ ra trường chừng mười lăm phút. Đầu năm hai, tôi mở một thẻ tín dụng sinh viên, hạn mức thấp, chỉ đủ để mua sách, trả tiền điện thoại và thỉnh thoảng đi siêu thị. Tôi nghĩ đơn giản là có thẻ cho oai, để không phải mượn tiền bạn mỗi khi cần gấp.
Nhưng cái tôi không để ý là biểu phí. Mỗi thẻ có một mức miễn lãi, một mức phí thường niên, và một mức phạt nếu tôi không đạt được số tiền chi tiêu tối thiểu trong kỳ sao kê. Tôi từng bị ghi một khoản phí thường niên vì chi tiêu quá ít, trong khi cứ nghĩ thẻ sinh viên thì miễn hết.
Lần bị hớ đầu tiên: thanh toán từng món nhỏ ở quán nước
Chuyện xảy ra ở một quán cà phê trong hẻm trên đường Cao Thắng, quận 10. Tôi và đứa bạn vào uống nước, mỗi đứa một ly, tổng cộng bảy mươi hai nghìn đồng. Tôi quẹt thẻ để “tích điểm”. Tới kỳ sao kê, tôi thấy phí giao dịch ngoài hệ thống vài nghìn đồng, cộng với việc tôi không đủ chỉ tiêu tối thiểu nên bị mất ưu đãi hoàn tiền. Số tiền nhỏ, nhưng cộng dồn cả tháng thì thành một khoản đáng kể.
Tôi đã sai ở chỗ nghĩ rằng quẹt thẻ ở đâu cũng như nhau. Sau đó, tôi bắt đầu để ý hơn: mỗi giao dịch dưới năm mươi nghìn đồng thường không được tính vào chỉ tiêu, thậm chí có nơi còn tính thêm phí. Từ đó, tôi hạn chế quẹt thẻ ở quán ăn vặt, quán nước nhỏ, và chỉ dùng thẻ cho những khoản từ một trăm nghìn đồng trở lên.
Thay đổi thói quen chi tiêu nhỏ lẻ
Trước đây, tôi chia tiền mặt để trả tiền gửi xe, mua ổ bánh mì, trả tiền nước ở căn tin. Sau khi bị tính phí mấy lần, tôi giữ tiền mặt trong một cái ví nhỏ, và chỉ để thẻ tín dụng cho những khoản có hóa đơn rõ ràng: tiền học phí, tiền sách, tiền điện thoại, tiền mua đồ dùng học tập. Số tiền chi tiêu cho những khoản này thường từ hai trăm nghìn đồng trở lên, nên tôi dễ đạt mức miễn lãi và không bị tính phí vặt.
Trước kia, tôi tiêu thẻ khoảng hai mươi lần một tháng cho đủ thứ lặt vặt, tổng chừng một triệu hai trăm nghìn đồng. Sau khi gộp lại, tôi chỉ quẹt khoảng năm lần, tổng cũng một triệu hai trăm nghìn, nhưng mỗi lần là một giao dịch lớn. Tôi tiết kiệm được khoảng một trăm năm mươi nghìn đồng tiền phí và tiền lãi lặt vặt mỗi tháng, cộng thêm không mất thời gian kiểm tra từng món.
Đừng để trễ thanh toán dù chỉ một ngày
Lần thứ hai tôi bị hớ là do trễ hạn thanh toán. Tôi đi làm thêm ở một quán ăn trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, về muộn, quên đóng tiền thẻ. Chỉ trễ một ngày, tôi bị tính phí chậm trả và lãi suất cao hơn hẳn. Số tiền phạt không lớn, nhưng bài học thì đắt: lịch thanh toán không chờ ai.
Từ đó, tôi đặt nhắc nhở trên điện thoại trước hạn ba ngày, và luôn để sẵn một khoản tiền trong tài khoản ngân hàng liên kết. Tôi cũng chuyển sang dùng thẻ ghi nợ cho những khoản chi tiêu nhỏ hằng ngày để tránh quên. Với thẻ tín dụng, tôi chỉ dùng khi thật sự cần, và luôn trả đủ toàn bộ dư nợ mỗi kỳ.
Đọc kỹ giấy tờ và hợp đồng trước khi ký
Kinh nghiệm thuê trọ của tôi cũng dạy tôi một điều tương tự: đọc kỹ giấy tờ. Hồi tôi thuê phòng ở đường Lý Thường Kiệt, quận 10, tôi chỉ nghe chủ trọ nói miệng về tiền cọc và thời hạn trả phòng. Đến lúc dọn đi, tôi bị giữ lại một phần tiền cọc vì lý do tôi không lường trước. Tôi không dám nói mình bị oan, chỉ biết là mình đã không đọc kỹ hợp đồng.
Với thẻ tín dụng cũng vậy. Tôi in bản điều khoản ra, đọc từng mục về phí, về lãi suất, về điều kiện miễn phí thường niên. Có những điều khoản nhỏ mà nếu không để ý, tôi đã mất tiền oan. Tôi khuyên các bạn sinh viên nên đọc kỹ hợp đồng mở thẻ, hỏi rõ nhân viên ngân hàng về các loại phí, và giữ lại bản sao để đối chiếu khi cần.
Tự đặt ra một hạn mức chi tiêu cho bản thân
Tôi lập một bảng nhỏ trong điện thoại, ghi rõ mỗi tháng tôi được tiêu tối đa bao nhiêu bằng thẻ. Hạn mức đó thấp hơn hạn mức ngân hàng cấp, để tôi không bị cuốn theo cảm giác “còn tiền thì cứ tiêu”. Tôi cũng tách riêng tiền ăn, tiền trọ, tiền đi lại, tiền học, và chỉ dùng thẻ cho phần học tập và vài khoản cố định.
Việc này giúp tôi kiểm soát được dòng tiền, biết mình đang ở đâu, và không bị phí phạt ăn mòn túi tiền. Sinh viên sống ở Sài Gòn, chi phí đã cao, nên mỗi khoản nhỏ tiết kiệm được đều quý.
Nhìn lại sau một năm dùng thẻ
Bây giờ, tôi vẫn dùng thẻ tín dụng, nhưng dùng có ý thức hơn. Tôi không còn quẹt thẻ cho từng ly cà phê, từng ổ bánh mì, hay từng chuyến xe buýt. Tôi dùng thẻ cho những khoản lớn, trả đúng hạn, và luôn giữ một khoản tiền mặt trong ví cho những chi tiêu nhỏ lẻ.
Nếu bạn đang là sinh viên và định mở thẻ tín dụng, hãy nhớ: cái quan trọng không phải là cái thẻ, mà là cách mình dùng nó. Đừng để vài nghìn đồng phí phạt mỗi tháng âm thầm lấy đi tiền ăn sáng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Thẻ tín dụng sinh viên có mất phí thường niên không?
Đa số thẻ sinh viên được miễn phí thường niên năm đầu, nhưng từ năm sau có thể bị thu nếu bạn không đạt mức chi tiêu tối thiểu, thường khoảng 12-24 triệu đồng/năm. Tôi từng bị ghi phí này vì chi tiêu quá ít, nên bạn nhớ kiểm tra kỹ điều khoản.
Quẹt thẻ dưới 50.000 đồng có bị tính phí không?
Nhiều ngân hàng không tính phí giao dịch nhỏ, nhưng một số nơi vẫn thu vài nghìn đồng và không tính vào chỉ tiêu miễn lãi. Tôi khuyên bạn nên gộp các khoản nhỏ thành một lần thanh toán lớn hơn để tránh phí và dễ đạt chỉ tiêu.
Làm sao để không quên thanh toán thẻ đúng hạn?
Tôi đặt nhắc nhở trên điện thoại trước hạn ba ngày và để sẵn tiền trong tài khoản liên kết. Bạn cũng có thể dùng thẻ ghi nợ cho chi tiêu hằng ngày để giảm rủi ro quên, chỉ dùng thẻ tín dụng cho khoản lớn và trả đủ mỗi kỳ.
Đọc thêm: Tiền làm thêm của sinh viên: để phong bì hay gửi ngân hàng
