Tôi vừa cắn thử miếng bánh tét nhân mắm bò hóc người bạn miền Tây gửi lên, tự nhiên thấy buồn cười. Một đứa ở trọ quận Bình Thạnh như tôi lại đang nghĩ tới tiền phòng tháng sau. Miếng bánh dẻo, mặn, thơm nước dừa làm tôi nhớ bữa cơm sinh viên quanh năm chỉ có trứng, rau và nồi cơm điện.
Hóa ra chuyện người ta sáng tạo một món ăn cũng giống chuyện mình xoay xở mỗi ngày.
Một cái bánh tét mà nghe như cả bài toán chi tiêu
Bánh tét quen thuộc với nếp, đậu xanh, thịt ba rọi, gói lá chuối rồi nấu cả buổi. Nay có người ở xứ dừa sáp đem mắm bò hóc của người Khmer vào nhân bánh, thêm nước dừa sáp cho dậy mùi. Nghe thì lạ. Nghĩ kỹ lại là chuyện rất đời: tận dụng cái mình có, ghép với cái mình thiếu để ra một món ăn no và đậm vị. Sinh viên tụi tôi cũng sống bằng logic đó mỗi ngày.
Vị mặn của mắm và vị mặn của tiền trọ
Cái hay của món này là nó rất đưa cơm. Một khoanh bánh tét nhân mắm có thể ăn với cơm trắng, với rau luộc, thậm chí chỉ cần một trái dưa leo là thành bữa. Với đứa ở trọ, ưu điểm lớn nhất của món đậm vị là ăn ít mà no lâu. Nhưng nghĩ tới chuyện mua nguyên liệu thì tôi lại thấy xa vời: mắm ngon, nếp ngon, thịt ba rọi, nước dừa, lá chuối, rồi tiền gas nấu mấy tiếng đồng hồ. Một đòn bánh tự làm ở phòng trọ chắc tốn hơn một bữa cơm bình dân ngoài hẻm, giá chừng 30.000 đồng.
Chuyện ăn uống ở trọ không chỉ là chuyện ngon miệng
Phòng trọ tôi không có bếp riêng, chỉ có cái bếp điện nhỏ kê cạnh cửa sổ. Nấu một nồi bánh tét là chuyện không tưởng, vì mùi và hơi nước sẽ làm phiền cả dãy phòng. Bạn tôi ở quận 8 có bếp chung với chủ nhà thì khá hơn, nhưng vẫn phải canh giờ để không giành nhau với người khác. Vậy nên phần lớn sinh viên tụi tôi ăn ngoài, ăn tiệm, hoặc ăn cơm tháng. Một món cầu kỳ như bánh tét nhân mắm thường chỉ xuất hiện khi có người gửi từ quê lên, hoặc trong mấy dịp tụ tập cuối tuần.
Món ăn vùng miền đi theo sinh viên lên thành phố
Điều tôi thích ở chuyện cái bánh tét mắm này là nó nhắc tôi nhớ: sinh viên Sài Gòn đa số đến từ nơi khác. Mỗi đứa mang theo một khẩu vị, một cách nấu, một thứ mắm của nhà. Có đứa mang mắm cá linh, có đứa mang tép khô, có đứa mang chai nước mắm mẹ làm. Những thứ đó tiết kiệm tiền và còn là cách giữ quê trong phòng trọ chật. Một món như bánh tét nhân mắm bò hóc nghe qua tưởng lạ, nhưng thực ra là chuyện rất quen: người ta mang cái ngon của quê mình đi xa.
Giờ học và giờ làm thêm đâu có chờ ai gói bánh
Tôi đi làm thêm ca tối ở một quán cà phê gần trường, sáng học, chiều chạy xe đi giao hàng vài tiếng nếu lịch trống. Thời gian nấu một đòn bánh tét tính bằng giờ, trong khi lịch của tôi tính bằng phút. Đó là lý do những món làm một lần ăn nhiều bữa luôn hấp dẫn sinh viên, nhưng chỉ khi có người làm sẵn hoặc có bếp đủ rộng. Nếu một quán ăn gần trường bán bánh tét nhân mắm theo khoanh, tôi nghĩ sẽ có đứa mua về để dành ăn sáng cả tuần.
Ngon hay lạ không quan trọng bằng ăn có đủ no và đủ tiền
Thú thật, tôi chưa chắc mình sẽ thích vị mắm bò hóc trong bánh tét. Mắm là thứ gây chia rẽ: người ăn được thì ghiền, người không quen thì thấy nặng mùi. Nhưng tôi vẫn muốn thử một lần cho biết, vì cái cách người ta ghép nguyên liệu ấy giống cách tụi tôi ghép bữa ăn mỗi ngày: có gì dùng nấy, miễn no và đỡ tốn. Với sinh viên ở trọ, một món ăn được đánh giá trước hết bằng câu hỏi nó có giúp mình đi qua tháng này không.
Một khoanh bánh cũng là chuyện đi lại và giữ sức
Chạy xe ngoài đường Sài Gòn cả tiếng đồng hồ, tôi mới thấy bữa ăn đậm đà có giá trị thế nào. Ăn một khoanh bánh tét nhân mắm chắc chắn chắc bụng hơn ổ bánh mì kẹp trứng. Nhưng tôi cũng tự nhắc mình: đừng để chuyện ăn uống thành gánh nặng. Mua một đòn bánh về chia cho mấy đứa cùng dãy trọ, mỗi đứa một khoanh, vừa rẻ vừa vui. Có khi đó mới là cách một món ăn lạ đi vào đời sống sinh viên Sài Gòn: không phải qua nhà hàng, mà qua những lần chia nhau trong hành lang trọ.
Tôi nghĩ món lạ không cần phải ngon tuyệt mới đáng thử. Cứ mua một khoanh, ăn thử, rồi biết mình có hợp hay không.
Đọc thêm: Bánh mì khuya dưới 15 nghìn cho sinh viên học bài muộn
