“Mày xuống tới bến xe rồi hả, ghé qua khu trọ bên này coi thử đi, phòng còn trống đó.” Tôi đứng giữa trưa nắng, tay xách hai cái túi to, điện thoại kẹp giữa vai với tai, nghe chị họ nói mà chân tự dưng rối. Tôi vừa đặt chân lên Sài Gòn được vài tiếng, chưa biết cái làng đại học mà mọi người nhắc tới nằm ở đâu, cũng chưa hình dung nổi một phòng trọ cho sinh viên năm nhất thì cần coi những gì. Đứng ngay trước một dãy nhà trọ nhìn còn mới, tôi mới thấy mình hớ: suốt mấy tháng ôn thi, tôi chỉ lo điểm số, còn chuyện chỗ ở thì để tới lúc xuống xe mới lo.
Đạp xe một vòng mới biết làng đại học rộng tới đâu
Người ta hay nói “làng đại học” như một chỗ duy nhất, nhưng tôi đạp xe một vòng mới hiểu nó trải khắp khu vực Quận Thủ Đức cũ, giáp ranh Dĩ An bên Bình Dương. Mấy trường như Đại học Quốc gia, Đại học Bách Khoa, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Sư phạm Kỹ thuật nằm rải rác dọc xa lộ Hà Nội và đường Võ Văn Ngân, quanh đó là đầy phường như Linh Trung, Linh Chiểu, Bình Thọ, Hiệp Phú. Ban đầu tôi tưởng cứ gần trường là tiện, ai ngờ gần trường thì giá thuê đội lên, mà phòng lại cũ hơn. Tôi đi coi một phòng trên đường số gần Đại học Sư phạm Kỹ thuật, chủ trọ hét bảy triệu một tháng cho phòng có gác, điện ba ngàn rưỡi một ký, nước hai mươi ngàn một khối, xe thì tính thêm một trăm ngàn một chiếc. Nghe xong tôi chỉ biết cười trừ rồi xin phép đi về.
Cái giá thật và khoản chênh tôi phải tự đo
Hôm sau tôi quyết đi bộ đo khoảng cách thay vì tin lời ai. Cùng một căn phòng, nếu nằm sát trường, tôi đi bộ tới lớp mất ba phút, giá thuê sáu triệu tám. Còn căn tôi chốt nằm sâu hơn trong hẻm đường Tô Vĩnh Diện, phường Linh Chiểu, đi bộ ra cổng trường mất mười lăm phút, giá chỉ ba triệu hai. Chênh nhau ba triệu sáu một tháng. Với một đứa sinh viên năm nhất như tôi, ba triệu sáu đó bằng cả tháng ăn uống, nên tôi chọn căn xa. Bù lại mỗi ngày tôi mất thêm mười hai phút đi về, cộng lại một tuần sáu ngày là hơn một tiếng. Tôi tự nhủ một tiếng đó đổi lấy ba triệu sáu thì cũng đáng. Nhưng tôi vẫn thấy tiếc vì lúc đầu không chịu đo trước, cứ tin lời môi giới, thành ra đi coi năm chỗ mới ra được một chỗ vừa ý.
Điện nước, xe và những khoản không ai nói trước
Phòng tôi thuê sau cùng ghi rõ trong hợp đồng: tiền phòng ba triệu, điện ba ngàn một ký, nước mười lăm ngàn một khối, phí giữ xe một trăm ngàn, rác hai mươi ngàn. Một tháng tôi xài hết khoảng một trăm hai chục ký điện, vì có cái quạt trần với cái laptop chạy cả ngày. Riêng tiền điện đã hơn ba trăm bảy. Cộng hết lại, tôi trả chủ trọ tầm ba triệu tám mỗi tháng. Tôi có đứa bạn ở cùng khu nhưng phòng khép kín, có máy lạnh, giá bốn triệu rưỡi, tiền điện tháng nào cũng sáu bảy trăm. Nó kêu quá trời mà đã lỡ đóng cọc. Tôi nhìn nó rồi tự nhủ, đồng ý rẻ chưa chắc đã lời, mà đắt chưa chắc đã sướng, quan trọng là mình có đọc kỹ cái giấy ghi các khoản trước khi đặt bút ký không.
Chuyện cọc và cái hợp đồng tôi suýt ký ẩu
Lần coi phòng thứ tư, chủ trọ đưa tôi một tờ giấy nhỏ, ghi tay mấy dòng, kêu đóng cọc một triệu, tháng sau dọn vào. Tôi ham vì phòng đẹp, định đưa tiền luôn. Chị họ tôi giữ lại, kêu đọc cho hết. Tôi mới để ý tờ giấy ghi “cọc giữ phòng, không ở mất cọc” mà chẳng ghi gì chuyện chủ trọ đổi ý hay phòng hư. Tôi xin photo một bản, chủ trọ gắt, tôi đành rút. Sau này tôi mới biết nhiều bạn bị hớ kiểu đó, đóng cọc rồi chủ trọ cho người khác vô, tiền mất luôn. Từ đó, phòng nào tôi cũng đòi hợp đồng có hai bản, ghi rõ tiền cọc bao nhiêu, hoàn cọc khi nào, có ghi đồ đạc sẵn trong phòng. Tôi không dám khuyên ai nên làm gì về giấy tờ, chỉ dám nói kinh nghiệm của tôi: khoản tiền cọc là khoản dễ mất nhất nếu mình không đọc kỹ giấy trước khi ký.
Ở xa trường thì ăn uống và đi lại tính sao
Ở hẻm đường Tô Vĩnh Diện, quanh khu tôi có cơm bình dân mười lăm ngàn, bún mười tám ngàn, nước mía năm ngàn. Đi bộ ra chợ Linh Chiểu thì rẻ hơn, nhưng tôi phải đi thêm mười phút. Tôi chọn cách nấu ăn tối ở phòng, sáng ăn ngoài cho nhanh. Tiền ăn một tháng của tôi rơi vào khoảng hai triệu rưỡi, chưa tính cà phê với bạn. Đi lại thì tôi đi xe đạp, khỏi tốn xăng, mà mưa Sài Gòn thì cứ gọi là ướt cả người. Có bữa tôi trễ học vì mưa ngập ở đường số, phải gửi xe giữa đường rồi lội bộ vô lớp. Tôi nghĩ đi xe buýt số tuyến chạy ngang xa lộ Hà Nội cũng ổn, vé sinh viên rẻ, nhưng phải canh giờ, chứ buổi chiều kẹt xe thì đứng chờ mòn mỏi.
Việc làm thêm và bài học về thời gian đi đường
Tôi xin làm thêm ở một quán cà phê trên đường Võ Văn Ngân, ca tối, mỗi giờ hai mươi lăm ngàn. Nghe qua thì thấy ổn, nhưng tôi tính kỹ mới thấy lỗ: đi từ phòng tới quán mất ba mươi phút, về lại ba mươi phút nữa, tính ra mỗi ca bốn tiếng tôi mất thêm một tiếng đi đường. Tiền lương một ca chín chục, trừ xe với ăn đêm còn sáu chục. Tôi làm được hai tuần rồi nghỉ, vì bài vở bắt đầu dồn. Tôi đổi qua chạy xe công nghệ cuối tuần, thu nhập bấp bênh hơn mà chủ động giờ hơn. Cái tôi học được không nằm ở số tiền, mà ở chỗ chọn chỗ ở xa hay gần cũng phải tính luôn cả quãng đường đi làm thêm, chứ không chỉ tính tới trường.
Mấy thứ tôi sẽ tự tay kiểm tra nếu được quay lại
Nếu có đứa em nào chuẩn bị xuống Sài Gòn tìm trọ gần làng đại học, tôi sẽ kể cho nó nghe đúng mấy việc tôi đã làm: đo thử quãng đường đi bộ tới cổng trường, hỏi cho rõ giá điện nước xe rác ghi sao trong hợp đồng, đòi xem phòng vào buổi tối để biết hàng xóm ồn hay không, coi thử vòi nước với ổ điện còn xài được không, ngó cái tủ điện xem có đồng hồ riêng hay không, và quan trọng nhất là đọc hết tờ hợp đồng trước khi đặt cọc. Tôi cũng sẽ dặn nó đừng vội tin lời môi giới, đừng vội đóng tiền giữ phòng, và đừng chọn phòng chỉ vì nó gần trường nếu cái giá đi kèm khiến mình phải ăn mì gói cả tháng. Sài Gòn rộng, chuyện trọ là chuyện đầu tiên phải giải quyết cho ổn, vì có chỗ ngủ yên thì mới học nổi. Còn lại, cứ đi coi vài chỗ, hỏi vài người, rồi tự mình quyết, chứ đừng để ai quyết thay mình.
Câu hỏi thường gặp
Phòng trọ gần làng đại học giá bao nhiêu một tháng?
Giá dao động từ ba triệu hai đến bảy triệu, tùy vị trí và tiện nghi. Phòng sâu trong hẻm đường Tô Vĩnh Diện, phường Linh Chiểu, cách cổng trường mười lăm phút đi bộ thường ba triệu hai; còn phòng sát trường có gác thì sáu triệu tám đến bảy triệu, chưa tính điện nước.
Điện nước ở trọ sinh viên tính thế nào để không bị hớ?
Phải hỏi rõ đơn giá trước khi cọc: điện ba ngàn một ký, nước mười lăm ngàn một khối, xe một trăm ngàn, rác hai mươi ngàn. Nhiều chủ trọ lấy điện ba ngàn rưỡi, nước hai mươi ngàn; nếu xài quạt và laptop cả ngày, tiền điện có thể hơn ba trăm bảy một tháng, cộng lại trả tầm ba triệu tám.
Có nên đóng cọc giữ phòng trước khi xem hợp đồng không?
Không nên. Tôi suýt mất một triệu vì tờ giấy ghi tay chỉ có “cọc giữ phòng, không ở mất cọc” mà không ghi chủ trọ đổi ý hay phòng hư thì sao. Cứ đòi hợp đồng hai bản, đọc kỹ điều khoản hoàn cọc rồi hẵng đưa tiền.
Đọc thêm: Chống ẩm phòng trọ tầng trệt Sài Gòn: 620 nghìn tôi bỏ ra
