Đi làm thêm ca tối là chuyện tôi chọn để tự lo tiền phòng và tiền ăn, nhưng cái giá của nó là gần hết buổi tối từ thứ Hai đến thứ Bảy. Tôi ở trọ cách trường Đại học Sài Gòn chừng bảy cây số, làm quán cơm tấm trên đường Hậu Giang, hết ca là về tới phòng cũng gần mười một giờ. Có tuần tôi tự hỏi mình đang học hay đang chỉ chạy cho kịp hai đầu, vì sách vở cứ dồn lại còn sức thì cạn dần. Số tiền kiếm được đủ để sống, nhưng để thi giữa kỳ thì tôi phải đổi cách học chứ không thể đổi lịch làm.
Giữa kỳ rơi vào tuần thứ hai của tháng 11. Tôi có bốn môn phải thi, trong đó môn Pháp luật đại cương và Kinh tế vi mô thi viết, còn hai môn kia làm bài trên lớp. Tôi nhớ mãi tối thứ Sáu, sau khi dọn xong cái bếp của quán, tôi mở điện thoại ra xem đề cương thì thấy nhóm bạn đã chia nhau ôn từ đầu tuần. Tôi còn chưa đọc hết chương 3. Cảm giác lúc đó giống như mình đang đứng ngoài cửa sổ nhìn người ta học.
Chia lại tuần thi, không phải chia lại lịch làm
Tôi thử xin nghỉ một ca tối để ở nhà học. Quản lý quán nói nếu nghỉ thì tuần đó tôi chỉ còn bốn ca, thiếu người nên khó. Tôi suy nghĩ lại: thay vì giảm ca, tôi đổi cách học. Tôi gom những việc không cần giấy bút vào buổi tối. Trên đường đi làm, tôi nghe lại bài giảng ghi âm, mỗi chặng xe buýt từ bến Chợ Lớn qua đường Hùng Vương mất chừng 20 phút, giá vé 7.000 một lượt sinh viên. Tối nào tôi cũng nghe được hai chặng tính ra mỗi tuần gần hai tiếng chỉ để nghe.
Ở quán, lúc vắng khách sau 9 giờ, tôi lấy sổ ra chép công thức kinh tế vi mô. Tôi biết điều này không đẹp, nhưng tôi chọn chép những thứ ngắn, không phải đọc hiểu dài. Có hôm khách đông, tôi chỉ chép được đúng một hàng. Tôi tự nhủ có một hàng vẫn hơn không có gì.
Buổi sáng là khoảng thời gian thật sự của mình
Điều tôi làm sai đầu tiên là định thức khuya học sau khi tan ca. Tôi thử một tuần, ngủ từ 1 giờ đến 5 giờ rồi dậy đi học. Kết quả là ngồi trong lớp mắt díp lại, giảng viên nói gì tôi ghi sai hết, mà buổi tối ở quán lại làm đổ một tô nước mắm vì tay run. Tôi bỏ kiểu đó ngay.
Thay vào đó, tôi dậy lúc 5 giờ 30, học từ 5 giờ 45 đến 7 giờ 15, đúng một tiếng rưỡi, trước khi đi học. Buổi sáng đầu óc tỉnh, tôi đọc được một chương. Một tuần là bảy tiếng rưỡi, cộng hai tiếng nghe trên xe buýt, cộng mấy buổi chiều trống tiết. Với tôi, đó là đủ.
Tôi chia môn theo độ khó. Kinh tế vi mô và Pháp luật đại cương để buổi sáng vì cần hiểu. Hai môn còn lại để buổi trưa ở trường, vì chỉ cần nhớ ý chính. Tôi làm đề cương thành bảng, mỗi chương một tờ A4, dán lên vách phòng trọ. Vách phòng tôi có bốn tờ nhìn thấy mỗi tối trước khi ngủ.
Chuyện tiền và chuyện ăn trong tuần thi
Tuần thi tôi chi tiêu khác hẳn. Bình thường tôi ăn sáng ở hẻm gần trường, một tô hủ tiếu 20.000, hoặc bánh mì 12.000. Tuần thi tôi nấu mì gói ở phòng, thêm hai quả trứng, tính ra 15.000 một bữa, để tiết kiệm thời gian đi lại và tiền. Tôi vẫn giữ tiền gửi xe 100.000 và tiền điện nước, tháng đó hết khoảng 260.000 tiền điện nước vì tôi dùng quạt nhiều hơn đèn.
Một suất cơm trưa ở căn tin trường giá 25.000 đến 30.000. Tôi ăn ở trường ba ngày trong tuần thi vì tiện ở lại học nhóm. Số tiền đó tôi lấy từ phần lương ca tối. Tôi tính kỹ: tháng đó tôi làm 22 ca, được khoảng 2.400.000, trừ tiền phòng 2.800.000 thì thiếu, nên tôi phải lấy thêm tiền mẹ gửi. Chuyện đó tôi thấy hơi ngại, nhưng tôi nói thật với mẹ thay vì giấu.
Cái tôi chưa ưng và cái tôi rút ra
Điều tôi chưa ưng nhất là môn Pháp luật đại cương. Tôi vẫn còn hai chương chưa học kỹ khi vào phòng thi, vì tôi dồn thời gian cho Kinh tế vi mô. Kết quả môn đó tôi được 6,5, thấp hơn mức tôi mong. Tôi biết lỗi là do tôi chia thời gian chưa đều, không phải do đi làm. Còn ba môn kia tôi được 7,5, 8 và 8,5, đủ để qua giữa kỳ mà không phải thi lại.
Về chuyện phòng trọ, tôi từng bị hớ một lần. Hồi đầu năm, tôi đặt cọc 1.000.000 cho một phòng ở đường Phạm Văn Chí, phường 4, quận 6. Lúc đặt cọc tôi không đọc kỹ tờ giấy, không hỏi rõ điều kiện trả cọc khi dọn đi. Sau đó tôi đổi ý vì phòng xa trường, chủ trọ giữ luôn tiền cọc. Tôi không biết mình đúng hay sai về mặt giấy tờ, nhưng tôi biết mình đã chủ quan. Từ đó, mỗi lần thuê tôi đều đọc hết giấy, hỏi rõ tiền điện nước tính theo giá nào, có ghi trong hợp đồng không, và giữ lại một bản. Tôi khuyên các bạn cũng nên làm vậy, còn điều khoản cụ thể thì nên hỏi người có kinh nghiệm hoặc nơi tư vấn, tôi không dám nói thay.
Giờ tôi vẫn đi làm ca tối. Nhưng tôi đã hiểu một điều: không cần phải chọn giữa đi làm và học, mà cần chọn đúng giờ nào để học. Với tôi, giờ đó là 5 giờ 45 sáng, khi phòng trọ còn im, ngoài kia xe rác vừa chạy qua, và tôi có một tiếng rưỡi không ai gọi mình đi làm gì cả.
Câu hỏi thường gặp
Làm ca tối 6 giờ đến 10 giờ thì học buổi nào hiệu quả?
Mình học từ 5 giờ 45 đến 7 giờ 15 sáng, đủ một tiếng rưỡi. Buổi sáng đầu óc tỉnh nên đọc được một chương. Tối về chỉ chép công thức ngắn hoặc nghe lại bài giảng, không cố hiểu bài mới.
Không xin nghỉ ca được thì ôn thi giữa kỳ cách nào?
Mình đổi cách học thay vì giảm ca. Tranh thủ nghe ghi âm trên xe buýt mỗi chặng 20 phút, và chép công thức lúc quán vắng sau 9 giờ. Tuần đó mình vẫn làm đủ 22 ca mà vẫn kịp ôn bốn môn.
Vừa đi làm thêm vừa học có bị thiếu tiền không?
Tháng thi của mình làm 22 ca được khoảng 2.400.000, trừ tiền phòng 2.800.000 là thiếu. Mình phải lấy thêm tiền mẹ gửi, nhưng nói thật với mẹ thay vì giấu. Bù lại mình tiết kiệm được tiền ăn sáng bằng cách nấu mì gói ở phòng.
Đọc thêm: Cách xin thầy cô phản hồi bài tập lớn trước hạn nộp ở Sài Gòn
