“Mày chở tao đi, tao gửi tiền xăng”, con bạn cùng phòng vừa nói vừa nhét cái nón bảo hiểm vào giỏ xe tôi, trong lúc tôi còn loay hoay cài dây đeo. Hai đứa học khác trường nhưng chung cung đường, và đó là lúc tôi bắt đầu nghĩ nghiêm túc chuyện đi chung xe máy thay vì mỗi đứa một chiếc.
Tôi thuê trọ trong một con hẻm trên đường Lê Văn Việt, phường Tăng Nhơn Phú A, quận 9 cũ, giờ gọi là thành phố Thủ Đức. Trường tôi ở Bình Thạnh, trường nó ở quận 3. Nghe thì chẳng liên quan, nhưng đoạn đầu là chung: từ hẻm ra Nguyễn Xiển, vòng qua Võ Nguyên Giáp rồi mới tách nhau. Trước đây mỗi đứa tự chạy, hai chiếc xe, hai lần đổ xăng, hai lần bon chen ngoài đường. Giờ thì sao? Để tôi kể theo thứ tự những gì đã xảy ra.
Đứa nào cũng nghĩ mình đang tiết kiệm, cho tới khi ngồi tính lại
Buổi tối đầu tiên hai đứa ngồi bóc vỏ đậu phộng, tôi lấy giấy nháp ra. Xe tôi là chiếc Wave cũ, chạy tầm 45 km/lít. Quãng đường một chiều từ trọ tới trường tôi khoảng 13 km, cộng đoạn chở nó tới chỗ tách đường rồi vòng về trường nó, tính tròn một chiều là 16 km. Ngày đi về hai lượt, tức 32 km. Một tháng học 24 ngày, vị chi 768 km, chia 45 km/lít ra khoảng 17 lít xăng. Giá xăng RON 95 hồi đó tôi đổ là 23.500 đồng một lít. Nhân lên là 400.000 đồng.
Còn trước khi đi chung: mỗi đứa chạy xe riêng, tổng quãng đường hai xe cộng lại rơi vào khoảng 1.150 km một tháng, tốn tầm 600.000 đồng tiền xăng chia đôi cho hai đứa, tức mỗi đứa 300.000. Nghe thì đi riêng rẻ hơn cho từng đứa. Nhưng khoan, tôi chưa tính tiền gửi xe.
Cái khoản gửi xe trong trường mới là chỗ ăn tiền
Trường tôi giữ xe 5.000 đồng một lượt, ngày hai lượt là 10.000, tháng 24 ngày là 240.000 đồng. Trường nó cũng na ná, 4.000 đồng một lượt. Đi chung thì chỉ một chiếc xe vào bãi, đứa kia đi bộ từ cổng vào lớp, mất thêm tầm bảy phút. Đổi lại mỗi tháng hai đứa tiết kiệm được gần 200.000 đồng tiền gửi xe, chưa kể tiền giữ xe ở nhà trọ cũng giảm một nửa vì bớt một chiếc.
Nhưng đây là chỗ tôi làm sai và bị hớ thật. Tháng đầu, hai đứa thống nhất chia đôi tiền xăng cho công bằng. Tôi đổ đầy bình 120.000 đồng, nó đưa tôi 60.000. Được ba tuần thì tôi nhận ra mình chạy nhiều hơn: nó hay nhờ tôi chở đi chợ, đi lấy hàng ship, có hôm chở nó về nhà bà con ở quận 7. Xăng tôi đổ thêm hai lần nữa mà nó không để ý. Cuối tháng tính lại, tôi lỗ gần 90.000 đồng. Bài học đầu tiên: chia đôi tiền xăng theo bình là chia cho đẹp, còn chia theo số km mới là chia cho đúng.
Hai đứa ghi sổ chung bằng một tờ giấy dán sau cửa
Tôi mua một cuốn sổ nhỏ 12.000 đồng ở nhà sách gần chợ Tăng Nhơn Phú, dán sau cánh cửa phòng trọ. Ai chở xe đi đổ xăng thì ghi ngày, số tiền, số km đồng hồ. Cuối tuần ngồi cộng lại, chia theo tỷ lệ số km mỗi đứa thực sự ngồi trên xe. Nghe thì rườm rà, nhưng làm quen rồi thấy nhẹ đầu hơn nhiều so với việc cứ nhẩm trong bụng rồi bực mình.
Đổi lại, tôi cũng phải chịu thêm mấy cái phiền. Sáng nào cũng phải dậy sớm hơn mười lăm phút để qua phòng nó gọi, vì nó nghiện báo thức hai lần. Có hôm nó ốm, tôi chở nó đi khám ở bệnh viện quận 9, đường xa mà xe chở hai người, tôi phải bơm bánh trước cho cứng. Có hôm tôi kẹt ca làm thêm ở quán cà phê trên đường Đỗ Xuân Hợp, nó phải ngồi chờ ngoài hẻm gần một tiếng. Đi chung xe máy tiết kiệm tiền thật, nhưng nó buộc hai đứa phải khớp giờ nhau, và cái đó đôi khi mệt hơn cả tiền xăng.
Xe tôi bắt đầu có triệu chứng, và đó là lúc tính toán lại
Chạy chở hai người liên tục, chiếc Wave cũ kêu lạch cạch ở dàn hơi. Tôi mang ra tiệm sửa xe gần ngã tư Thủ Đức, chú thợ bảo bố thắng sau mòn, thay mất 85.000 đồng, cộng chỉnh lại sên 30.000. Tôi ghi khoản này vào sổ chung, vì nó phát sinh từ việc chở nặng. Con bạn tôi đọc xong gật gù, đưa luôn 60.000. Đó là lần đầu tiên hai đứa nói chuyện tiền bạc với nhau mà không thấy ngượng.
Tháng thứ ba, tôi thử tính lại toàn bộ. Tiền xăng 400.000 chia đôi, mỗi đứa 200.000. Tiền gửi xe một chiếc 240.000 chia đôi, mỗi đứa 120.000. So với trước, mỗi tháng tôi tốn cho việc đi lại khoảng 320.000 đồng, giảm từ mức gần 540.000 đồng. Tức tiết kiệm được hơn 200.000 đồng một tháng, đủ tiền ăn sáng cả tháng ở quán bún gần trọ. Còn thời gian thì mất thêm trung bình mười phút mỗi ngày cho việc chờ nhau, nhưng bù lại có người nói chuyện trên đường, đỡ buồn ngủ.
Chuyện hợp đồng trọ và tiền cọc, tôi học được từ một lần suýt mất tiền
Việc đi chung xe cũng khiến tôi nhìn lại chuyện hợp đồng thuê trọ. Hồi mới dọn vào, tôi ký giấy với chủ trọ mà chỉ đọc lướt, không để ý điều khoản ghi về việc xe cộ trong nhà. Đến lúc con bạn dọn vô ở ghép, chủ trọ nói thêm một chiếc xe thì phải đóng thêm tiền giữ xe. Hai đứa phải ngồi lại xin ghi rõ vào phụ lục hợp đồng, may mà chủ dễ tính đồng ý. Tôi chỉ khuyên thật lòng: đọc kỹ giấy tờ trước khi ký, nhất là các dòng về cọc, về người ở ghép, về xe cộ. Còn điều khoản nào thấy không ổn thì hỏi thẳng, đừng ngại, vì sau này cãi nhau về tiền cọc mệt lắm.
Đi chung được, nhưng phải có luật riêng của hai đứa
Sau vài tháng, hai đứa đặt ra mấy nguyên tắc nhỏ. Một, ai trễ hẹn quá mười lăm phút thì tự chịu trách nhiệm đi xe buýt hoặc tự túc, không bắt đứa kia chờ. Hai, mỗi tháng để riêng 50.000 đồng vào một hộp nhỏ gọi là quỹ sửa xe, ai chở đi bảo dưỡng thì lấy ra xài. Ba, cuối tuần ai muốn đi riêng thì cứ nói, không cần giải thích. Nghe thì như làm hành chính, nhưng nhờ vậy mà tới giờ hai đứa chưa cãi nhau lần nào vì chuyện xe cộ.
Tôi không nói đi chung xe máy là lựa chọn hoàn hảo cho mọi sinh viên. Có đứa ở xa, có đứa lịch học lệch hẳn, có đứa phải chạy đi làm thêm tối ngày thì tự đi vẫn chủ động hơn. Nhưng với tôi và con bạn cùng phòng, việc chia nhau một chiếc xe trong gần một năm qua đã giúp tôi tiết kiệm được một khoản không nhỏ, đủ để lo mấy bữa ăn tử tế hơn ở quán cơm gần trường. Quan trọng hơn, nó dạy tôi cách nói chuyện về tiền bạc với người sống cùng mình mà không làm mất lòng nhau. Cái đó mới là thứ tôi giữ lại lâu nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đi chung xe máy với bạn cùng trọ có thực sự tiết kiệm hơn tự đi không?
Theo tính toán của tôi, tiết kiệm hơn 200.000 đồng một tháng khi chia đôi tiền xăng và gửi xe. Bạn nên thử ghi chép chi tiêu một tháng để so sánh chính xác với hoàn cảnh của mình.
Làm sao để chia tiền xăng công bằng khi đi chung xe?
Đừng chia theo bình xăng, hãy ghi lại số km thực tế mỗi người ngồi trên xe rồi chia theo tỷ lệ đó. Tôi đã từng lỗ 90.000 đồng vì chia đôi đơn giản đấy.
Đọc thêm: Thẻ xe buýt tháng hay vé lẻ: tôi đã thử cả hai để biết mình thuộc dạng nào
