“Mai nộp đơn thực tập rồi, mày có slide chưa?”, tin nhắn của đứa bạn cùng phòng làm tôi giật mình khi đang ngồi ở quán cà phê trên đường Nguyễn Văn Cừ, quận 5. Tôi mở file slide đang làm dở, thấy nó nhạt nhòa như buổi sáng Sài Gòn đang mưa. Ví tôi chỉ còn vài trăm nghìn, đủ ăn cơm đến cuối tuần. Vậy mà tôi cứ nghĩ slide xin thực tập phải cầu kỳ.
Chặng 1: Tôi thử làm slide bằng PowerPoint online miễn phí và bị hớ ngay lần đầu
Ban đầu tôi nghĩ chỉ cần mở PowerPoint trên máy là xong. Nhưng máy tôi cài Office cũ, mở file lên là giật, chữ nhảy tùm lum. Tôi chuyển sang dùng PowerPoint Online miễn phí, chỉ cần tài khoản Microsoft. Ngồi ở nhà trọ trên đường Nguyễn Trãi, quận 5, gần trường Đại học Sư phạm TP.HCM, tôi mất gần hai tiếng loay hoay với mấy mẫu template có sẵn. Tôi chọn đại một mẫu nền xanh lá cây, chèn ảnh đại diện, gõ vội vài dòng giới thiệu bản thân. Sáng hôm sau đem nộp cho cô phụ trách hướng nghiệp ở trường, cô nhìn rồi bảo: “Slide của em giống tờ rơi quảng cáo thuốc hơn là một portfolio xin thực tập.” Tôi về mở lại file, thấy nó rối thật. Các chữ nằm lung tung, ảnh thì bị bể, lại còn thừa một trang ghi sai tên công ty mình muốn ứng tuyển. Tôi xấu hổ lặng lẽ xóa luôn file đó.
Lần thứ hai tôi thử dùng Canva, bản miễn phí. Công cụ này cho tôi kéo thả dễ hơn, lại có nhiều khung thiết kế sẵn. Tôi mất thêm khoảng hai tiếng nữa để hoàn thiện một bản mới. Tuy nhiên, đến lúc tải về thì Canva bắt trả phí cho mấy mẫu đẹp, còn tôi chỉ dùng được mẫu miễn phí. Tôi tự nhủ: thôi thì cứ dùng bản miễn phí, miễn sao nội dung gọn gàng. Kết quả bản slide thứ hai này trông sạch hơn hẳn, nhưng vẫn bị một lỗi ngớ ngẩn: tôi ghi nhầm vị trí thực tập thành “quận 1” trong khi công ty nằm ở quận Bình Thạnh. Tôi phát hiện lúc đã in ra giấy, đành sửa tay bằng bút xóa. Đúng là một bài học nhớ đời.
Chặng 2: Tôi so sánh chi phí làm slide bằng công cụ miễn phí và bản trả phí
Sau hai lần làm hỏng, tôi bắt đầu tính toán. Nếu mua bản Canva Pro, tôi phải trả khoảng 250.000 đồng một tháng, quá đắt với một sinh viên ở trọ như tôi. Trong khi đó, bản miễn phí tuy ít mẫu đẹp nhưng vẫn đủ dùng. Tôi chuyển sang dùng Google Slides, hoàn toàn miễn phí, lưu trên Drive, mở ở đâu cũng được. Tôi cũng thử thêm một công cụ miễn phí khác là SlidesGo để tải mẫu, rồi chỉnh lại trên Google Slides. Thời gian làm một bộ slide 8 trang bây giờ chỉ mất khoảng 45 phút, thay vì gần hai tiếng như trước. Số trang tôi cắt từ 15 trang xuống còn 8 trang. Tôi thấy rõ ràng: trước đây tôi mất 2 tiếng cho một bộ slide rối ren, giờ chỉ cần 45 phút cho một bộ gọn gàng. Còn tiền thì tiết kiệm được 250.000 đồng mỗi tháng, đủ để tôi đổ xăng đi từ nhà trọ ở quận 5 sang quận Bình Thạnh phỏng vấn vài lần. À, tôi cũng phải kể thêm: hồi đầu tôi định mua một khóa học thiết kế slide giá 350.000 đồng trên mạng, nhưng may mà chưa mua, vì tự mò trên Google Slides cũng ra được. Tôi vẫn còn giữ tin nhắn của đứa bạn thân: “Mày mà mua khóa đó là tao cười cho đấy”. Ừ thì tôi đã suýt hớ.
Một điều nữa tôi học được là không nên nhồi nhét quá nhiều hiệu ứng. Bản miễn phí của mấy công cụ này thường giới hạn animation. Tôi từng làm một slide với đủ kiểu chữ bay, hình xoay, đến lúc trình chiếu trên máy của công ty thì đứng hình. Tôi phải chạy sang máy khác, mất thêm 5 phút giải thích với nhà tuyển dụng. Từ đó tôi chỉ dùng hiệu ứng đơn giản, chủ yếu là xuất hiện và mờ dần. Slide của tôi bây giờ trông khiêm tốn nhưng chuyên nghiệp hơn hẳn.
Chặng 3: Tôi chốt lại quy trình và những điều cần tránh khi làm slide xin thực tập
Quy trình tôi đang dùng để làm slide xin thực tập gồm ba bước. Bước một, tôi dùng Google Slides vì miễn phí và đồng bộ. Tôi chọn một mẫu tối giản từ SlidesGo, tải về dưới dạng file PowerPoint rồi mở bằng Google Slides. Bước hai, tôi soạn nội dung theo cấu trúc: giới thiệu bản thân, kỹ năng, kinh nghiệm làm thêm, lý do chọn công ty, và lời cảm ơn. Mỗi trang chỉ để một ý chính, không nhồi chữ. Bước ba, tôi xuất file PDF để gửi kèm email, tránh lỗi font chữ khi mở trên máy khác. Tôi cũng in một bản giấy để phòng khi cần trình bày trực tiếp. Chi phí cho toàn bộ quá trình này là 0 đồng. Thời gian hoàn thiện khoảng 45 phút cho một bộ 8 trang. Tôi thấy hài lòng vì không tốn tiền mà vẫn có sản phẩm tươm tất.
Điều tôi muốn nhắn nhủ là đừng quá ham mẫu mã đẹp. Một slide xin thực tập chỉ cần rõ ràng, đúng thông tin và thể hiện được sự nghiêm túc. Tôi từng thấy nhiều bạn dùng mẫu cầu kỳ, màu mè, nhưng nội dung lại sơ sài. Nhà tuyển dụng chỉ mất vài giây để đánh giá. Vì vậy, hãy dành thời gian cho phần nội dung, còn phần trình bày thì dùng công cụ miễn phí là đủ. Tôi vẫn còn nhớ lời cô hướng nghiệp: “Slide là công cụ, không phải tác phẩm nghệ thuật.” Tôi đã ghi câu đó vào sổ tay, và mỗi lần làm slide, tôi đều tự nhắc mình.
Cuối cùng, nếu bạn đang ở Sài Gòn, có thể ra quán cà phê trên đường Nguyễn Văn Cừ hoặc vào thư viện trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn để làm slide. Ở đó có wifi miễn phí, ổ cắm điện, và không khí yên tĩnh. Tôi đã ngồi ở đó cả buổi chiều để hoàn thiện bộ slide của mình. Kết quả là tôi nhận được email mời thực tập từ một công ty truyền thông ở quận Bình Thạnh. Tôi không dám nhận là mình giỏi, nhưng ít nhất tôi đã không bỏ tiền oan cho những công cụ trả phí. Và tôi cũng không còn phải xấu hổ vì một bộ slide lộn xộn nữa.
Đọc thêm: Buổi phỏng vấn thực tập đầu tiên và câu hỏi về điểm yếu
