“Mày nhận học bổng rồi thì bao tụi tao một chầu đi” – con bạn cùng phòng vừa nói vừa cười, còn tôi thì đang ngồi bấm máy tính xem khoản tiền vừa vào tài khoản nên chia thế nào cho hợp lý. Nghe thì oai, nhưng thật ra nhận học bổng xong tôi thấy áp lực hơn vui, vì tiền có hạn mà nhu cầu thì dài. Cả kỳ trước tôi tiêu hết tiền học bổng chỉ trong vòng hai tháng đầu, đến lúc cần đóng tiền tín chỉ thì phải vay bạn.
Ngồi nhẩm lại khoản tiền vừa nhận
Học bổng khuyến khích học tập của trường tôi ở quận 5 chia theo hai mức, loại giỏi được khoảng 4 triệu 500 nghìn một kỳ, loại xuất sắc hơn 6 triệu. Tôi thuộc dạng vừa đủ loại giỏi, nhận được 4 triệu 500. Nghe qua thì to, nhưng nếu tính kỹ, số này chỉ bằng tiền nhà trọ hai tháng ở phòng tôi ở đường Nguyễn Trãi, phường 7, quận 5, gần Trường Đại học Sài Gòn. Tôi ngồi tự hỏi: khoản này nên dồn vào đâu trước? Tôi nhìn lại các khoản cố định hàng tháng để xếp thứ tự. Tiền trọ 2 triệu 300 một tháng, tiền điện nước dao động 250 đến 350 nghìn, tiền học phí tín chỉ thì tùy môn nhưng trung bình mỗi kỳ tôi đóng khoảng 5 đến 6 triệu. Rõ ràng học bổng không đủ phủ hết, nên phải chọn chỗ ưu tiên.
Tách khoản học tập ra trước
Việc đầu tiên tôi làm là trích ngay một nửa tiền học bổng, tức 2 triệu 250, đưa vào tài khoản riêng để đóng học phí và mua tài liệu. Cách này giúp tôi không tiêu lẫn vào tiền ăn uống. Tôi từng mắc lỗi để tiền học bổng chung với tiền sinh hoạt, rồi tháng thứ ba nhìn lại thì tài khoản còn vài trăm nghìn, tiếc đứt ruột. Lần này tôi rút kinh nghiệm, chuyển khoản khoản học phí trước khi tiêu bất cứ thứ gì khác. Phần còn lại 2 triệu 250 tôi dành cho sinh hoạt. Nếu kỳ nào tôi nhận loại xuất sắc, tôi giữ nguyên tỷ lệ một nửa, chỉ khác là khoản dư ra sẽ để dành cho kỳ sau thay vì tiêu hết.
Chỉnh lại tiền ăn và đi lại
Trước đây tôi ăn ngoài gần như toàn bộ, mỗi ngày 60 đến 70 nghìn, tính ra một tháng hết hơn 2 triệu. Sau khi nhận học bổng, tôi chuyển sang tự nấu bữa sáng và bữa tối ở phòng trọ, chỉ ăn trưa ở căng tin trường. Trung bình một ngày còn khoảng 40 đến 45 nghìn, mỗi tháng tiết kiệm được khoảng 700 nghìn. Đi lại cũng vậy, trước tôi hay đặt xe công nghệ khi trễ giờ, mỗi chuyến từ nhà trọ đến trường khoảng 25 nghìn, đi về hai lượt là 50 nghìn. Giờ tôi đi xe buýt tuyến qua Nguyễn Trãi, giá 6 nghìn một lượt sinh viên, một ngày đi về chỉ 12 nghìn, tiết kiệm gần 40 nghìn một ngày, đổi lại mất thêm khoảng 15 phút chờ xe. Tôi chấp nhận, vì số tiền đó cộng lại một tháng cũng đáng kể.
Việc làm thêm không nên vội vàng
Có học bổng rồi, tôi từng nghĩ sẽ bỏ việc làm thêm để tập trung học. Nhưng thực tế học bổng chỉ đủ bù một phần, nên tôi vẫn giữ lịch dạy kèm hai buổi tối mỗi tuần, mỗi buổi 150 nghìn. Tôi đã thử nhận thêm một ca trực quán cà phê gần trường trên đường An Dương Vương, quận 5, nhưng chỉ làm được hai tuần rồi nghỉ vì về trễ, sáng không dậy nổi đi học. Tôi nói thật, đó là quyết định hớ của tôi, vì mất luôn tiền đặt cọc đồng phục 100 nghìn mà chẳng được gì. Từ đó tôi rút ra là chỉ nên chọn việc làm thêm vừa sức, không ham nhiều ca. Số tiền làm thêm tôi cũng chia theo tỷ lệ giống học bổng: một nửa để dành cho học phí kỳ sau, một nửa bù vào sinh hoạt.
Ghi lại và điều chỉnh mỗi tuần
Tôi dùng một quyển sổ nhỏ ghi từng khoản chi theo ngày, cuối tuần ngồi tổng lại. Nhìn vào sổ, tôi thấy rõ khoản nào vượt, khoản nào còn dư. Cách này giúp tôi biết tháng nào có thể trích thêm vào quỹ học phí, tháng nào phải siết lại. Về chuyện hợp đồng thuê trọ và tiền cọc, tôi từng bị giữ lại 500 nghìn vì hợp đồng ghi chung chung, không nói rõ tình trạng phòng lúc trả. Lần sau tôi chụp ảnh phòng trước khi trả, đọc kỹ từng điều trong giấy, hỏi lại những chỗ không rõ, chứ không chỉ nghe lời nói miệng. Chuyện tiền bạc với chủ trọ tôi giữ nguyên tắc rõ ràng giấy tờ, tránh tranh cãi về sau. Nhìn lại, việc chia học bổng không có công thức cố định, quan trọng là chặn tiền học tập trước, rồi mới tính chuyện ăn uống, đi lại và làm thêm. Tôi vẫn đang điều chỉnh từng kỳ, và thấy nhẹ đầu hơn hẳn so với lần đầu nhận tiền.
Câu hỏi thường gặp
Học bổng khuyến khích học tập ở trường đại học Sài Gòn nhận được bao nhiêu?
Theo mức tôi đang nhận, loại giỏi khoảng 4 triệu 500 nghìn một kỳ, loại xuất sắc hơn 6 triệu. Mức này có thể thay đổi tùy trường và từng năm, bạn nên hỏi phòng công tác sinh viên để chắc chắn.
Nhận học bổng rồi có nên bỏ việc làm thêm để tập trung học không?
Với tôi thì không hẳn, vì học bổng chỉ đủ bù một phần chi phí. Tôi vẫn giữ hai buổi dạy kèm mỗi tuần, mỗi buổi 150 nghìn, nhưng không nhận thêm ca trực quán cà phê vì từng bị mất ngủ và bỏ học buổi sáng.
Làm sao để không tiêu hết tiền học bổng trong tháng đầu?
Tôi trích ngay một nửa, tức 2 triệu 250, vào tài khoản riêng cho học phí và tài liệu trước khi tiêu bất cứ thứ gì khác. Một nửa còn lại mới dùng cho sinh hoạt, và tôi ghi chép từng khoản chi để cuối tuần điều chỉnh.
Đọc thêm: Tiền làm thêm của sinh viên: để phong bì hay gửi ngân hàng
