“Mày tính nộp học bổng khuyến khích học tập kỳ này không?”, con bạn cùng phòng hỏi trong lúc tôi đang loay hoay với đống bài tập nhóm còn dang dở trên laptop. Tôi ngồi im một lúc, vì câu hỏi đó chạm đúng chỗ tôi đang lảng tránh suốt mấy tuần nay.
Học bổng khuyến khích học tập không phải chuyện xa vời, nó nằm ngay trong tầm với nếu mình chịu nhìn kỹ điều kiện của trường. Nhưng để với tới nó giữa lúc học kỳ đang căng như dây đàn lại là câu chuyện khác hẳn.
Tôi lục lại bảng điểm và tự thấy mình hớ
Tôi học ở một trường đại học trên đường Võ Văn Ngân, phường Bình Thọ, TP Thủ Đức. Học kỳ trước tôi nghĩ mình học ổn, nhưng khi mở lại bảng điểm trên cổng thông tin sinh viên để tính điểm trung bình tích lũy, tôi mới nhận ra mình đã chủ quan. Một môn đại cương tôi được 7.5, kéo điểm trung bình học kỳ xuống chỉ còn 7.82. Tôi cứ tưởng mình trên 8.0. Hớ một cách đau đớn.
Trường tôi xét học bổng khuyến khích học tập theo điểm trung bình học kỳ, kèm điều kiện điểm rèn luyện và không có môn nào dưới trung bình. Tôi ngồi bấm máy tính lại từng môn, ghi ra giấy nháp, rồi đối chiếu với quy chế mà phòng công tác sinh viên đăng trên website. Lần đầu tiên trong học kỳ, tôi thấy mình cần đọc kỹ văn bản hơn là đoán mò.
Buổi trưa ở căn trọ gần chợ Bình Thọ, tôi lập bảng điều kiện
Phòng trọ tôi thuê nằm trong một hẻm nhỏ trên đường Tô Ngọc Vân, phường Linh Đông, TP Thủ Đức, gần chợ Bình Thọ. Giá thuê 3.200.000 đồng một tháng cho phòng khoảng 12 mét vuông, chưa tính điện nước. Trưa nào tôi cũng ngồi ở chiếc bàn nhựa kê sát cửa sổ, vừa ăn cơm vừa dò lại các tiêu chí xét học bổng.
Tôi lấy một tờ giấy A4, kẻ thành hai cột. Cột bên trái ghi điều kiện nhà trường yêu cầu, cột bên phải ghi thực tế của tôi. Kết quả: điểm trung bình học kỳ thiếu 0.18 nữa mới chạm mức xét, điểm rèn luyện cần thêm 4 điểm, và tôi chưa có chứng nhận tham gia hoạt động ngoại khóa nào trong học kỳ này. Ba dòng thiếu hụt nhìn lạnh cả người.
Tôi gọi về nhà xin ý kiến, rồi tự hứa với mình
Buổi tối tôi gọi về nhà. Mẹ nghe xong bảo cứ thử sức, được thì tốt, không được thì thôi. Bố tôi thì hỏi thẳng một câu: “Con có chắc sắp xếp được việc làm thêm với lịch học không?”. Câu đó khiến tôi nhớ lại chuyện mình từng làm sai trước đây.
Học kỳ trước tôi nhận làm phục vụ quán cà phê trên đường Kha Vạn Cân, phường Hiệp Bình Chánh, ca tối từ 18 giờ đến 22 giờ, lương 25.000 đồng một giờ. Tôi nhận vì thấy tiền cũng ổn, nhưng chỉ sau hai tuần tôi đi làm về muộn, ngủ không đủ, và điểm kiểm tra giữa kỳ môn Toán cao cấp rớt xuống mức báo động. Tôi phải nghỉ việc giữa chừng, mất luôn một khoản cọc giữ áo đồng phục mà tôi không đọc kỹ trong giấy thỏa thuận. Bài học đó tôi vẫn nhớ tới giờ.
Tôi sắp lại thời khóa biểu và cắt bớt việc làm thêm
Lần này tôi làm ngược lại. Tôi lấy thời khóa biểu học kỳ hiện tại ra trước, khoanh đỏ những buổi có bài kiểm tra, bài thuyết trình, rồi mới tìm ca làm thêm phù hợp. Tôi chuyển sang làm gia sư cho một em lớp 9 ở chung cư gần đường Phạm Văn Đồng, phường Hiệp Bình Chánh, mỗi tuần ba buổi, mỗi buổi 90 phút, thù lao 150.000 đồng một buổi. So với làm quán, số giờ mỗi tuần giảm từ 20 giờ xuống còn 4,5 giờ, nhưng thu nhập mỗi tháng lại nhỉnh hơn một chút và tôi có thời gian học buổi tối.
Tôi cũng bỏ luôn thói quen ăn ngoài mỗi bữa. Trước đây tôi ăn cơm bình dân quanh khu chợ Bình Thọ, trung bình 35.000 đồng một phần. Giờ tôi tự nấu ở phòng trọ, chợ cách nhà trọ khoảng 400 mét đi bộ, chi phí nguyên liệu cho một bữa tối rơi vào khoảng 18.000 đồng. Mỗi tháng tôi tiết kiệm được khoảng 900.000 đồng tiền ăn, và quan trọng hơn là tôi kiểm soát được giờ giấc của mình.
Tôi đi xin xác nhận hoạt động ngoại khóa và bị hành lên xuống
Phần khó nhất hóa ra lại là điểm rèn luyện. Tôi đăng ký tham gia một buổi hiến máu nhân đạo do Đoàn trường tổ chức ở hội trường khu B, nhưng khi lên phòng công tác sinh viên xin xác nhận thì được thông báo cần có giấy chứng nhận của ban tổ chức. Tôi chạy lên chạy xuống ba lần mới lấy đủ giấy tờ. Có lần tôi quên mang theo thẻ sinh viên, phải quay về phòng trọ lấy, mất thêm 25 phút đi xe buýt tuyến 19 quay lại trường.
Tôi cũng tham gia một buổi tọa đàm về kỹ năng học tập ở trường, ngồi nghe suốt hai tiếng và ghi chép cẩn thận. Buổi đó không có giấy xác nhận, tôi đành chụp lại ảnh check-in rồi nhờ ban tổ chức ký nhận sau. Mệt nhưng ít ra tôi biết mình đang làm đúng hướng.
Tôi viết đơn xin cấp học bổng và đọc kỹ từng dòng
Khi đã gom đủ giấy tờ, tôi mở mẫu đơn xin xét học bổng khuyến khích học tập trên website trường và điền từng mục. Tôi đọc kỹ hướng dẫn, đặc biệt phần cam kết của sinh viên về việc duy trì kết quả học tập trong học kỳ tiếp theo. Tôi cũng photo sẵn bảng điểm, giấy xác nhận điểm rèn luyện, và chứng nhận tham gia hoạt động, đóng thành một bộ hồ sơ gọn gàng.
Trước khi nộp, tôi nhờ một anh khóa trên đã từng nhận học bổng đọc lại. Anh chỉ ra hai chỗ tôi ghi sai: một là ghi sai số điện thoại liên hệ, hai là ghi nhầm học kỳ xét. Tôi sửa lại ngay. Nếu không nhờ anh đọc, chắc hồ sơ của tôi bị trả về vì lỗi kỹ thuật.
Ngày nộp hồ sơ và điều tôi rút ra cho chính mình
Tôi nộp hồ sơ ở văn phòng khoa vào buổi sáng, sau khi đi xe buýt từ trạm gần chợ Bình Thọ lên trường mất khoảng 20 phút. Cô thư ký nhận hồ sơ, kiểm tra qua một lượt rồi bảo tôi về chờ kết quả. Tôi bước ra khỏi cửa, thấy nhẹ cả người dù chưa biết mình có được xét hay không.
Điều tôi học được trong lần săn học bổng này không phải là mẹo vặt gì cao siêu. Đó là việc đọc kỹ điều kiện xét học bổng trước khi làm bất cứ thứ gì khác, thay vì đoán rồi làm sai. Đó là việc sắp thời khóa biểu học trước, rồi mới tìm việc làm thêm, chứ không phải ngược lại. Và đó là việc đọc kỹ từng tờ giấy mình ký, dù là hợp đồng thuê trọ, giấy thỏa thuận làm thêm hay mẫu đơn xin học bổng. Những chuyện nhỏ đó, khi cộng lại, quyết định mình có đủ điều kiện nộp hồ sơ hay không.
Tôi vẫn chưa biết kết quả. Nhưng ít nhất lần này tôi biết chính xác mình đang thiếu gì, cần gì, và phải làm gì tiếp theo. Với một sinh viên ở trọ, ăn cơm tự nấu, đi xe buýt, và săn học bổng giữa lúc học kỳ căng thẳng, biết rõ mình đang ở đâu đã là một nửa của việc đi tới đích.
Đọc thêm: Bí quyết ôn thi cuối kỳ với phương pháp ghi nhớ chủ động
